بازار ارز دیجیتال پر از اصطلاحات مختلف است، اگر در این بازار نام بیت کوین را شنیده باشید، بدون شک با تکنولوژی بلاکچین نیز آشنایی دارید. جالب است بدانید که مفهوم بلاکچین از سالها قبل از آنکه ارزهای دیجیتال ارائه شود، برای عموم آشنا بود اما بیت کوین و ارزهای دیجیتال این شبکه اربطپر گسترده برای همگان معرفی کردند. پایه و اساس ارز دیجیتال بیت کوین، شبکهی بلاکچین است.
بلاکچینها میتوانند بصورت خصوصی و برای اهداف خاص در یک نهاد یا سازمان مورداستفاده قرارگیرند که به آن بلاکچین سازمانی هم میگویند. البته لازم به ذکر است که بسیاری از کارشناسان معتقد هستند که بلاکچینهای سازمانی نمیتوانند هدف اصلی این فناوری که تمرکززدایی است را تحقق کنند. در ادامه قصد داریم به بررسی مفهوم تکنولوژی بلاک چین و انواع آن بپردازیم و در نهایت آنها را با یکدیگر مقایسه کنیم.

بطورکلی بلاکچین یک دفترکل توزیع شده برای ثبت اطلاعات است که اساس کار آن تمرکززدایی و شفافیت است. بلاکچین از دو بخش بلاک و چین تشکیل شده که معنای کلی آن زنجیره بلاک است.
بلاکچین را میتوان یک پایگاه داده یا یک پلتفرم برای ثبت اطلاعات دانست که در آن هیچ نهاد یا مسیول مرکزی وجود ندارد . دقت داشته باشید که اطلاعات بر روی این سیستم برخلاف سرور های سنتی و مرسوم امروزی میان تمام اعضای شبکه تقسیم میشود.
تکنولوژی بلاکچین تکنولوژی کاربردی و مفیدی است. با استفاده از این تکنولوژی امکان تقلب، سانسور، حذف و تغییر هر اطلاعاتی که در این شبکه ثبت میشود، غیرممکن میشود.
میتوان گفت به طور کلی تکنولوژی بلاکچین بر پایهی سه رکن اساسی تمرکز زدایی و توزیع اطلاعات ، شفافیت و تغییر ناپذیری کار میکند. فراموش نکنید که الگوریتم اجماع، سازوکاری جدا نشدنی از فناوری بلاکچین است.
تکنولوژی بلاکچین انواع مختلفی دارد که هریک از آنها با هم تفاوتهایی دارد. درادامه به بررسی آنها میپردازیم.
بلاکچین عمومی
شناخته شدهترین و معروف ترین نوع تکنولوژی بلاکچین ، بلاکچین عمومی است. در این بلاکچینها دموکراسی به طور کامل برقرار است.
بلاکچین عمومی یک دفترکل توزیع شده است. از نمونههای این بلاکچین میتوان به بیتکوین، اتریوم و دیگر ارزهای دیجیتال اشارهکرد. افراد برای آنکه عضوی از این شبکه شوند نیاز به مجوز ورود ندارند و هر فرد تنها با دسترسی به یک سیستم کامپیوتر که به اینترنت متصل است و با دانلود یک نسخهی کامل از تمامی دادههای موجود در شبکه، میتواند یکی از نودهای آن باشد. تمام نودها در این شبکه در تمام پارامترهای الگوریتم اجماع نظیر تایید و اعتبارسنجی تراکنشها و استخراج بلاکهای جدید بدون محدودیت شریک هستند.
جالب است بدانید که تمام نودها در جریان فرآیندهای شبکه قرار میگیرند و بدون اجازهی آنها هیچ اتفاق و تغییری در تکنولوژی بلاکچین رخ نمیدهد. لازم به ذکر است که هر نود میتواند زمانی که عملیات استخراج را انجام میدهد، مبلغی تحت عنوان پاداش ماینینگ بلاک جدید را دریافت نماید.
برخی افراد تصور میکنند که از پلتفرمهای بلاک چین عمومی مانند اتریوم نمیتوان برای ساخت سناریوهای اجازه و یا کنترل دسترسی به دادهها استفاده کرد؛ اما حقیقت این است که میتوان از آنها برای این امر استفاده کرد. این بستر تنها تمام ابزارهای ساخته شده در داخل شبکه را در اختیار کاربر قرار نمیدهد چراکه تمام این ابزارها را میتوان در یک پلتفرم بلاکچینی خصوصی و یا مجوز دار پیدا کرد. اما فراموش نکنید در اساس همیشه میتوان از این پلتفرمهای عمومی باز برای ساخت یک راه حل مجوزدار استفاده کرد.
زمانیکه در رابطه با بلاکچینهای عمومی فکر میکنیم، به پلتفرمهای بلاکچینی نظیر بیتکوین و اتریوم فکر میکنیم و در اساس هدف از طراحی آنها حفظ ناشناسی است. اگر ما ندانیم که یک کاربر کیست، هیچ روشی برای ایجاد مجوز، دسترسی براساس نقش و کنترل داده هایی که او میتواند بخواند و بنویسد، نخواهیم داشت. این امر در موقعیت های زیادی مطلوب است و به همین جهت ما میبینیم ارزهای دیجیتال براساس پلتفرمهای بلاکچین عمومی هستند. چراکه ناشناسی مهم است و مزایای استفاده از ارزهای دیجیتال هم همین امر است.
در نهایت در بلاکچین عمومی اطلاعات و دیتاهای تمام تراکنشها، معاملات، تبادلات و قراردادها برای همه قابل مشاهده است و تمام تصمیمگیریها از طریق ساز و کار اجماع انجام میگیرد.
مزایای بلاکچین عمومی

بلاک چین عمومی دارای مزایای بسیاری است که در ادامه به معرفی و بررسی مهمترین آنها میپردازیم.
1-خواندن و نوشتن باز
در بلاکچین عمومی هر فردی میتواند با تحویل تراکنشها در این بستر فعالیت کند . برای مثال در اتریوم و بیت کوین این اصل به خوبی رعایت شده است و تراکنشها بر روی اکسپلور بلاکچین قابل مشاهده هستند.
2-دفترکل توزیعشده
در این نوع بلاکچین پایگاه دادهها متمرکز نیست و همهی نودها در اعتباربخشی تراکنشها مشارکت میکنند.
3-تغییرناپذیری
فراموش نکنید زمانی که چیزی در بلاک چین ثبت میکنید و مینویسید، قادر به تغییر آن نخواهید بود. پس ضروری است که پیش از آنکه در این پلتفرم چیزی ثبت کنید، تمام جوانب آن را بررسی کنید.
4-ایمن به دلیل استخراج
زمانی که اکثریت قدرت شبکه بدست آید، احتمال جلوگیری از تایید تراکنشها به وجود میآید. اما در حقیقت و عمل به دست آوردن این قدرت غیر ممکن است.
بلاکچین خصوصی
بلاکچین خصوصی همان بلاک چینی است که برای ثبت اطلاعات در شرکتهای خصوصی یا سازمانهای دولتی استفاده میشود. بلاکچین خصوصی متمرکز است و مسئول واحد اداره را در هر سازمان بر عهده دارد.
لازم به ذکر است که برای ورود به سیستم بلاکچین خصوصی، دسترسی به اطلاعات آن و انجام فعالیت در بستر این شبکه نیاز به دریافت مجوز از سوی مسئول کنترل کنندهی آن است. همچنین تعداد کاربران در این بلاکچین توسط همین مسئول مشخص میشود.
بلاکچین خصوصی همانند بلاکچین عمومی توزیع شدگی شبکه را حفظ کرده است و در نتیجه به همین خاطر اعضایی که مجوز حضور و فعالیت در شبکه را دریافت کردهاند باید بر روی کامپیوتر شخصی خود یک نسخه کامل از شبکهها و دادهها ذخیره کند.
در شبکهی بلاکچین خصوصی کنترل کنندهی مرکزی به برخی از نودها مجوز اعتبار سنجی میدهد و درنتیجه تنها آنها اجازهی تایید تراکنشها و دیگر فعالیت ها را دارند. خوب است بدانید که علاوه بر سطح دسترسی گرههای شبکه موارد دیگری نظیر؛ شفافیت و عدم شفافیت اطلاعات و استخراج بلاکها نیز نیاز به کسب مجوز دارد. دقت داشته باشید که قوانین بلاکچین خصوصی قبل از راه اندازی آن بطور کامل توسط شرکت یا سازمان مربوطه مشخص و نوشته میشود.
مزایای بلاکچین خصوصی
بلاکچین خصوصی دارای مزایای فراوانی است که در ادامه به معرفی و بررسی مهمترین آنها میپردازیم.
1-مجوز سازمانی
سازمان منابع و دسترسی به بلاکچین را کنترل میکند پس به همین جهت این بلاکچینها خصوصی یا مجوزدار هستند.
2-مقیاسپذیری بهتر
در این پلتفرم میتوان نودها و سرویس های قابل دسترسی اضافه کرد و این ویژگی مزیتی بزرگ برای سازمانها باشد.
3-پشتیبانی انطباقی
احتمالا یک سازمان نیازمندیهای انطباقی دارد که باید تحت هر شرایطی به آنها پایبند بماند. کنترل کردن زیرساخت توسط خود سازمان این ضرورت را پیوسته مقدور میکند. به دلیل وجود نودهای کمتر، اجماع کارایی بیشتری خواهد داشت. تعداد نودها در بلاکچین خصوصی بسیار کمتر است و معمولا الگوریتم اجماع متفاوتی دارند.

بلاک چین کنسرسیوم نیمه متمرکز است. این نوع بلاک چین زمانی بسیار کاربردی است که چند سازمان یا شرکت قصد دارند با یکدیگر مشارکت و همکاری کنند. این شرکتها و سازمانها میتوانند یک فضای مشترک در این بستر ایجاد کنند و به سادگی اطلاعات را در امنیت کامل با یکدیگر به اشتراک بگذارند.
به طورکلی میتوان گفت اختیارات، وظایف و همه ی قوانین الگوریتم اجماع در بلاکچین کنسرسیومی میان نود ها متفاوت است و مطابق به نظرات روسای هر گروه تعیین میشود. در این بلاک چین گروهی به نام اعتبارسنجها فعالیت دارند که وظیفه تایید تراکنش ها و تغییرات را برعهده دارند. لازم به ذکر است که در این شبکه تعداد اعتبار سنجها محدود بوده و به همین جهت قوانین منعطف و قابلتغییر هستند.
فراموش نکنید که شفافیت و عدم شفافیت داده ها در بلاکچین کنسرسیومی به طور معمول توسط مدیران گروه مشخص میشود. این مدیران برای اجازه دسترسی به اطلاعات مجوز صادر میکنند و این مجوز را تنها به کسانی میدهند که صلاح می دانند.
•امنیت بسیار بالا و مقیاس پذیری بیشتر نسبت به بلاکچین عمومی
•کارآیی بیشتر نسبت به بلاکچینهای عمومی
•شفافیت اطلاعات در بلاکچین کنسرسیوم کامل نیست.
•مقررات بر روی روند کلی کار سیستم بسیار اثرگذار است.
•حریم خصوصی نودها مانند بلاکچین عمومی محفوظ نیست.
بلاکچین هیبرید
نوع دیگری از بلاک چین وجود دارد که طرفداران بسیاری دارد. این بلاک چین تلفیقی از بلاک چینهای عمومی و خصوصی است. این بلاک چین، بلاک چین هیبریدی است. این بلاک چین در خود مزایا و ویژگیهای هر دو بلاک چین عمومی و خصوصی را دارد و در نتیجه معایب را به حداقل میرساند.
در بلاکچین هیبرید شما زمانی میتوانید در شبکه عضو شوید که مسئول کنترلکننده دستور و تاییدیه را صادر کند. همچین میزان اجازهی فعالیت شما نیز توسط مسئول کنترلکننده مشخصی میشود. لازم به ذکر است که ورود به این نوع بلاکچین برای عموم آزاد نیست .
لازم به ذکر است که مسئولان تکنولوژی بلاک چین هیبرید میتوانند در بازهی زمانی مشخصکنند که تراکنشها و فعالیتهای دیگر بر روی شبکه نمایش داده شود یا خیر.
یکی از بلاکچینهای معروف هیبرید، دراگون چین است. ماهیت این بلاکچین از طریق قابلیت ثبت شده میان زنجیرهای انجام میگیرد و در نتیجه با استفاده از این بلاکچین میتوان به دیگر پروتکل های بلاک چین متصل شد. در نتیجه مشاغل با این پروتکل میتوانند بدون نیاز به امنیت و حریم شخصی و در شفافیت کارکنند.
یک بلاک چین هیبرید بلاکهای هش شده تولید میکنند و با یک بلاک چین خصوصی بدون آنکه حریم خصوصی کاربران به خطر افتد، دادهها و اطلاعات را در بلاک چین خصوصی ذخیره میکند. درنتیجه این امر کنترل بلاکچین انعطاف پذیرتر میشود.
در نهایت از بلاکچین هیبرید برای مقیاسپذیری و عدم تمرکز استفاده میشود.

•در این شبکه نیاز به علنیکردن حتمی دادهها وجود ندارد.
•قوانین باتوجه به نیاز قابل تغییر هستند.
•بلاکچین هیبرید از حمله ۵۱ درصدی در امان است.
•مقیاس پذیری بلاکچین هیبریدی نسبت به بلاک چین عمومی بهتر است.
•حریم خصوصی نودها در این شبکه حفظ میشود.
یکی از ویژگیهایی که در همه انواع بلاکچینها وجود دارند این است که در همه آنها اطلاعات بصورت غیرقابل دستکاری وجود دارند و این به این معنا است که عملا حذف کردن اطلاعات از بلاک چین امری غیرممکن است و تنها میتوان به آن اطلاعات جدید اضافه کرد. لازم به ذکر است که این ویژگی به این دلیل است که زمانی که بلاک جدید اضافه می شود، همه بلاکهای گذشته اطلاعات را دریافت میکنند . در نتیجه امکان پاککردن آن وجود ندارد. همچنین مکانیزم اجماع در همه انواع بلاکچینها وجود دارد، چرا که تنها با این مکانیزم میتوان از وارد شدن اطلاعات فیک و غیر واقعی به شبکه بلاکچین جلوگیری کرد.
بطورکلی شباهت انواع بلاکچینها عبارت است از؛
•نودها باید یکایک تغییرات، فعالیتها و تراکنش ها را تایید کنند.
•پیروی از قوانین الگوریتم اجماع
•دادهها قابل حذف یا تغییر نیستند.
در ابتدا فراموش نکنید که هر کدام از انواع بلاکچینهای موجود یک تکنولوژی و هدف خاصی ارائه میدهد و به همین جهت این مقایسه صحیح نیست . اما میتوان نتایج عملکرد آنها را بررسی کرد. در ادامه نقاط مثبت هر یک از بلاکچینهای عمومی، خصوصی،کنسرسیوم و هیبرید بررسی میکنیم تا بهترین انتخاب صورت گیرد.
از بلاک چین عمومی برای مواردی مانند قراردادهای هوشمند ، موارد امنیتی و تراکنشها انتخاب میشود. به این معنا که اگر قصد دارید اطلاعات خود را با امنیت بالا انتقال دهید، انتخاب بلاکچین عمومی انتخاب مناسبی است. در سمت دیگر از بلاک چین خصوصی زمانی استفاده میشود که نیاز به کنترل فعالیتها و حفظ اطلاعات بصورت همزمان است. این نوع بلاکچین سرعت را نسبت به وجود یک ناظر و غیر متمرکز بودن ترجیح میدهد.
از بلاک چین کنسرسیوم زمانی استفاده میشود که نیاز به یک بستر برای انجام فعالیتهای مشترک است. همان طور که میدانید در این نوع بلاکچین مشترکین خاص عملکردهای بیشتری دارند.
افرادی که هم به نسخهی عمومی و هم نسخهی خصوصی بلاکچین نیاز دارند، میتوانند از بلاکچین هیبرید استفاده کنند و از مزیت و ویژگیهای این دو نوع بلاکچین در کنارهم بهرهمند شوند.
جمع بندی
در مطالب فوق به بررسی مفهوم تکنولوژی بلاک چین پرداختیم و انواع آن را بررسی کردیم. همچنین تفاوتهای انواع بلاکچین را نیز بیان کردیم.
بلاک چین یک فناوری جدید است که امکان ثبت اطلاعات به صورت دایمی و بدون امکان تغییر را فراهم میکند.
دقت داشته باشید که بیتکوین و ارزهای دیجیتال غیر متمرکز، مهمترین و موفقترین کاربرد فناوری بلاکچین است. برای نمونه در btc با استفاده از این فناوری امکان تقلب، دوبار خرج کردن پول و برگشت تراکنشها از بین میرود . اما این فناوری میتواند غیر از ارزهای دیجیتال کاربردهای دیگری نیز داشته باشد و هرکجا که نیاز برای فضایی برای ذخیره داده و از بین بردن نیاز به اعتماد باشد، میتوان تر این تکنولوژی استفاده کرد.
به طورکلی فناوری بلاکچین نوعی دیتابیس یا پایگاه داده است که روی یک یا چند سرور خاص قرار ندارد، بلکه بر روی کامپیوترهایی که به شبکه متصل میشوند، توزیع شده است.
همان طور که گفتیم هیچ یک از انواع بلاک چین بر دیگری برتری ندارد و هریک کاربرد خاص خود را دارد. درنتیجه باتوجه به نیاز خود و مجموعه میتوان مناسبترین آن را انتخاب کرد و از آن بهره برد. اما در عین حال همه انواع بلاکچین باهم شباهتهایی دارند که بطور کامل و مفصل آنها را بررسی کردیم.
دنیای بلاکچین و ارزهای دیجیتال بر سه پایهی امنیت، مقیاس پذیری و تمرکززدایی استوار است اما به گفتهی ویتالیک بوترین ( Vitalik Buterin ) خالق اتریوم ( Ethereum ) محقق شدن این سه مولفه به طور همزمان امکان پذیر نیست و معمولا یکی از آنها کنار گذاشته میشود. این مشکل در همهی بلاکچینها وجود دارد و هرکدام از آنها نسبت به اولویت بندی خود به اجبار از یک مورد چشم پوشی میکنند. اما ایدههایی برای حل این مشکل وجود دارد و با عملی کردن آنها دیگر نیاز نیست یکی از مولفهها قربانی شود. ایجاد لایهی دوم بلاکچین یکی از راهکارهایی است که میتواند تا حد زیادی کمک کننده باشد. این روش به نام مقیاس پذیری لایهی دوم شناخته میشود و تاثیر زیادی در افزایش کاربرد پذیری بلاکچینها دارد. از آنجایی که بلاکچین ارز دیجیتال اتریوم بسیار پرکاربرد و پرطرفدار است اما به دلیل ترافیک بالا و پشتیبانی تراکنشهای کمتری باعث نارضایتی کاربران شده تصمیم بر بروزرسانی و ایجاد لایهی دوم آن گرفته شد. در ادامه مشکل مقیاس پذیری اتریوم و راهکارهای ارائه شده برای حل مشکلات شبکه را به طور کامل مورد بررسی قرار خواهیم داد. اما لازم است قبل از آن آشنایی نسبی با ارز دیجیتال اتریوم و کاربردهای آن داشته باشیم.
![]()
اتریوم یک پلتفرم است که بر پایهی بلاکچین به وجود آمده و برای پیاده سازی برنامههای غیرمتمرکز به کار میرود. این ارز در تاریخ 30 جولای 2015 توسط ویتالیک بوترین ایجاد شد و امروز به عنوان دومین ارز دیجیتال برتر در دنیا شناخته میشود. با وجود اینکه اتریوم شباهت زیادی به بیتکوین دارد و مانند آن یک ارز دیجیتال است اما به جای استخراج و پیگیری مالکیت پول دیجیتال، کدهای برنامه نویسی را که مختص برنامههای غیرمتمرکز هستند اجرا میکند. در بلاکچین اتریوم امکان فعالیت نرم افزارها و سرویسهای مختلف وجود دارد. به همین دلیل توکنها ( ارز برنامهای غیرمتمرکز ) که فاقد بلاکچین خصوصی هستند میتوانند از بستر اتریوم و سایر ارزهای دارای بلاکچین برای فعالیت خود استفاده کنند. ماینرهای فعال در شبکهی اتریوم برای ارز رمزنگاری شدهی " اتر " کار میکنند. درواقع اتر ارزی تجاری است که قابلیت حمل دارد و برای پرداخت هزینههای تراکنش نرم افزار از آن استفاده میکنند. ارز دیجیتال اتریوم در مواردی همچون بهبود خدمات بانکی و مالی، بازارهای پیش بینی، توکن سازی از دارایی واقعی، مدیریت هویت دیجیتال، انتخابات هوشمند، ذخیرهی اطلاعات و حفظ امنیت آنها کاربرد دارد. درواقع با بهره مندی از بلاکچین اتریوم امکان انجام بعضی کارها که بلاکچین بیتکوین توانایی آن را ندارد فراهم میشود. البته این پلتفرم دارای مشکلاتی است که با توسعه و ایجاد لایهی دوم بسیاری از این مشکلات حل خواهند شد.
دلیل انتخاب اتریوم توسط شرکتهای بزرگ
بلاکچین اتریوم قابل برنامه ریزی است و به دلیل بهره مندی از زبان برنامه نویسی تورینگ امکان پیاده سازی قراردادهای هوشمند بر روی آن وجود دارد. همچنین این پلتفرم به طور کامل برنامه ریزی شده و از اعتبار بالایی برخوردار است. امکان پیوستن تمامی افراد به پروژه وجود دارد و توسعه دهندگان و شرکتهای بزرگ از آن پشتیبانی میکنند. انجام تراکنشهای خصوصی، اجرای سریع برنامه ها و قابلیت اشتراک و همکاری از دیگر ویژگیهای مثبت این پلتفرم است.

- مقیاس پذیری
سرعت انجام تراکنشها در شبکهی اتریوم به دلیل پایین بودن مقیاس پذیری این شبکه است. یعنی انجام حجم بالایی از تراکنشها در مدت زمان کمی امکان پذیر نیست. به طوری که شبکهی فعلی ارز دیجیتال اتریوم قابلیت پشتیبانی 15 – 20 تراکنش بر ثانیه را دارد و این مسئله باعث ترافیک شبکه میشود. از طرف دیگر توکنهای غیرمثلی ( NFT ) و امور مالی غیرمتمرکز ( DeFi ) به سرعت رشد کرده و کاربران را به استفاده از این شبکه ترغیب کرده است. اما کارمزد بالای تراکنشها و ترافیک شبکه مانع فعالیت کاربران میشود. درحالیکه ارزهای دیجیتال برای دسترسی آسان به امور مالی به وجود آمدهاند. یکی از راه حلهای این مشکل انتقال اتریوم به شبکهی مبتنی بر شاردینگ ( sharding ) یا همان تکنیک زنجیرهای است که باعث کاهش فشار موجود بر لایهی اصلی میشود. این کار با تقسیم شبکهی جدید به چندین زنجیره یا شارد انجام میشود. در این حالت توزیع یکسان فشار موجود به قسمتهای مختلف از ازدحام شبکه کاسته و درنتیجه ظرفیت تراکنشها بالا میرود.
- عدم قطعیت
یکی از ضعفهای اتریوم قطعی نبودن آن است. به دلیل اینکه این پلتفرم در حال توسعه است احتمال ایجاد اختلالاتی در آن وجود دارد. به عنوان مثال برای افزایش مقیاس پذیری اتریوم باید الگوریتم گواه اثبات کار به گواه اثبات سهام تغییر پیدا کند و اگر این مورد با مشکل مواجه شود کل سیستم دچار اختلال میشود.
- حالت رقابتی
با اینکه اتریوم بلاکچین محبوبی است اما بلاکچینهایی مثل کارداند، استلار، نئو و ترون وجود دارند که ادعا میکنند مقیاس پذیری آنها بیشتر از اتریوم است. همچنین رقبایی مثل هدرا هش گراف، پولکادو و شبکه متن باز تلگرام وجود دارند و به محض عرضه شدن رقیب اتریوم خواهند شد.
- امنیت
پایین بودن امنیت اتریوم یکی دیگر از معایب آن است. زیرا حفظ امنیت داراییها یکی از موارد مهم است و هر بلاکچین باید امنیت داراییها و تراکنشها را به طور کامل تضمین کند.
لایهی دوم اتریوم

اتریوم 2 به سیستمی اطلاق میشود که بر پایهی PoS طراحی شده و از تکنیک شاردینگ برای افزایش مقیاس پذیری استفاده میکند. این پیشرفت باعث میشود تا توان عملیاتی اتریوم بالاتر رفته و با سایر بلاکچینها به برابری برسد. لایهی دوم چارچوبی است که با قرار گرفتن روی بلاکچین اصلی مشکلاتی مثل مقیاس پذیری پایین و کند بودن تراکنشها را حل میکند. درواقع لایهی دوم همان بلاکچین اصلی است که تغییرات اندکی روی آن اعمال شده و محدودیتهای فعلی را ندارد. برای درک بهتر این موضوع بلاکچین ارز دیجیتال اتریوم را در نظر بگیرید که برنامههای غیرمتمرکز روی آن پیاده سازی میشوند. علاوه بر آن امکان بهره مندی از قراردادهای هوشمند ( Smart Contracts ) را برای کاربران فراهم کرده است. اما این بلاکچین تنها توانایی انجام تعداد محدودی از تراکنشها را دارد و این موضوع باعث بالا رفتن کارمزد گس ( Gas Free ) در این شبکه میشود. به همین دلیل باید به دنبال راهی بود تا علاوه بر انجام تراکنشها در مدت زمان کوتاهتر، مقدار کارمزدها نیز کاهش یابد. توسعه دهندگان شبکهی اتریوم برای حل این مشکل ایجاد بلاکچین فرعی یا همان لایهی دوم را پیشنهاد کردهاند تا تراکنشها با فاصله از لایهی اصلی و با سرعت بیشتری انجام شوند. یکی دیگر از ویژگیهای لایهی دوم اتریوم این است که به زنجیرهی جانبی مثل ( Polygon ) نیاز ندارد و امنیت آن از طریق زنجیرهی اصلی اتریوم تامین میشود.
به عبارتی دیگر اتریوم 2 که به سرنیتی ( Serenity ) نیز معروف است به صورت مجموعهای از بروزرسانیهای به هم پیوسته طراحی شده و به عنوان نسخهی دوم شبکهی اتریوم شناخته میشود. براساس گفتههای ویتالیک بوترین تنها در صورت تغییر الگوریتم اثبات کار ( PoW ) به الگوریتم اثبات سهام ( PoS ) امکان پیاده سازی شاردینگ و بالا بردن سرعت و امنیت وجود دارد. یکی از ویژگیهای مثبت لایهی دوم از بین نرفتن تاریخچهی دادهها، سابقهی تراکنشها و مالکیت داراییهای اصلی است. یعنی با پیشروی فازهای اتریوم هیچ یک از اطلاعات موجود تغییر نخواهند کرد. با وجود همهی اینها راه اندازی لایهی دوم اتریوم به مدت زمان زیادی نیاز دارد و باید تمامی فازهای آن تکمیل شوند.
برخی از روشهایی که برای حل مشکلات گفته شده پیشنهاد میدهد عبارتند از :
· پلاسما ( Plasma )
این روش از زنجیرههای مجزا و قابل اتصال به اتریوم استفاده میکند. این زنجیره با نام زنجیرهی فرزند ( Child Chains ) نیز شناخته میشود. در واقع به صورت کپیهایی از شبکهی اصلی هستند و با استفاده از قراردادهای هوشمند و اعتبارسنجی رمزنگارانه باعث میشوند تا فشار تراکنشها از روی زنجیرهی اصلی برداشته شود. هرکدام از زنجیرههای کوچک پس از تایید بلاکها گزارش آن را به صورت دورهای به شبکهی اصلی اتریوم ارسال میکنند و در صورت برخورد با مشکل برای تایید تراکنشها با استفاده از امنیت اتریوم مشکل را حل میکنند. با وجود اینکه توان عملیاتی زنجیرههای پلاسما بالا است و میزان کارمزد کمتری برای تراکنشها پرداخته میشود اما نیاز به فعالیت بیشتر و طولانی بودن زمان برداشت دارایی به عنوان معایب این روش محسوب میشوند. همچنین زنجیرهی پلاسما تنها قابلیت پشتیبانی از تراکنشهای اصلی و مبادلهی توکنهای اتریوم را دارد. اما با این حال پروژههایی مثل اوامجی نتورک ( OMG Network ) و لیپ دائو ( Leap DAO ) از این روش برای اجرای برنامههای خود استفاده میکنند.
· زنجیرههای جانبی ( Side Chains )
این زنجیرهها به صورت بلاکچینهای مستقل طراحی شدهاند و به طور موازی با زنجیرهی اصلی قابل اجرا هستند و با آن سازگاری دارند. این شبکه دارای اعتبارسنجهایی است که تراکنشها را پردازش و تایید کرده و بلاکهای جدید را با رعایت قوانین به زنجیره اضافه میکنند. به عنوان مثال از وظایف ان میتوان به اثبات اعتبار ( proof of authority ) و اثبات سهام نمایندگی شده ( delegated proof of stake ) اشاره کرد. زنجیرهی جانبی خود مسئول تامین امنیت شبکهی جدید است و ایمنی آن به اتریوم ارتباطی ندارد. سازگاری این زنجیره با ماشین مجازی اتریوم این امکان را فراهم میکند تا بتوان تراکنشهای پیچیدهتری را انجام داد. ازجمله پروژههای این زنجیره میتوان به پیاوآ نتورک ( POA Network ) و ایکس دای چین ( x Dai Chain ) اشاره کرد.
· کانالهای وضعیت و کانالهای پرداخت ( State Channels and Payment Channels )
یکی از اولین راهکارهایی است که با بهره مندی از قراردادهای چند امضایی مشکل مقیاس پذیری را حل کرده و امکان انجام تراکنشهای متعدد و سریع را برای کاربران فراهم میکند. تراکنشهایی که در کانال وضعیت انجام میشوند باید به لایهی اول ارسال شوند تا تایید نهایی را بگیرند. کانال وضعیت از توانایی انجام تراکنشها با هزینهی کم برخوردار است. از این رو بهترین گزینه برای ریزپرداختها ( micropayment ) محسوب میشود. همچنین بهتر است برای تراکنشهای متعدد از این کانال استفاده شود. این کانال قابلیت مدیریت بازیها و تعاملات پیچیده را دارد. اما کانال پرداخت سادهتر است و برای پرداخت بین دو کاربر مورد استفاده قرار میگیرد. پروژههایی مثل سلر ( Celer ) ، پرون ( Perun ) و ریدن ( Raiden ) با بهره مندی از کانالهای وضعیت در اتریوم برنامههای خود را اجرا میکنند.
· رول آپهای اپتیمیستیک ( Optimistic Rollups )
این رول آپها در لغت به معنای خوش بینانه هستند و به موازات زنجیرهی اصلی قرار گرفتهاند و با به کارگیری آنها تراکنشها در زمان کمتر و ارزانتر قابل انجام هستند. با اینکه تراکنشهای انجام شده در این رول آپها به صورت گروهی و مجزا از لایهی اصلی هستند اما برای تامین امنیت باید به صورت یک تراکنش واحد به لایهی اول ارسال شوند. قابل ذکر است که رول آپ اپتیمیستیک از امنیت شبکهی اصلی ارز دیجیتال اتریوم استفاده میکند. شبکهی اتریوم برای ارائه خدمات از الگوریتم اثبات کار استفاده میکند و همین امر باعث کاهش سرعت و افزایش هزینهها در این شبکه میشود. اما به دلیل اینکه رول آپها خدمات خود را بدون انجام محاسبات ارائه میدهند قابلیت افزایش مقیاس پذیری تا 100 برابر را دارند. تراکنشهای انجام شده در رول آپها از اعتبار بالایی برخوردار هستند و در صورت وجود تقلب محاسبات خاصی روی آنها انجام میشود. سازگاری این رول آپها با ماشین مجازی اتریوم و زبان برنامه نویسی سالیدیتی باعث شده تا توانایی انجام تمام کارهای لایهی اول را داشته باشند. به دلیل ذخیرهی دادههای تراکنشها در لایهی اصلی میتوان گفت که از امنیت نسبتا بالایی برخوردار هستند. این رول آپها به سبب پشتیبانی از قراردادهای هوشمند پیچیده و پرداختهای ساده گزینهی مناسبی برای نرم افزارهای دیفای هستند.
· رول آپهای زی کی ( Zero Knowledge )
این روش که با نام رول آپ دانایی صفر نیز شناخته میشود بعد از دسته بندی تراکنشهای خارج از زنجیره ( off chain ) یک اسنارک ( SNARK ) یا گواه رمزنگاری شده برای آن ایجاد میکند. این رول آپها برخلاف اپتیمیستیک برای تراکنشهای برون زنجیرهای محاسبات مخصوص انجام داده و حاصل بدست آمده را برای تایید به لایهی اول ارسال میکنند. در این رول آپها موجودیها و وضعیت حسابها از طریق دو درخت مرکل ( Merkle Tree ) و به صورت مجزا قابل مشاهده هستند. هش موجودی و وضعیت حسابها ریشههای درختهای مرکل را تشکیل میدهند و وجود آنها باعث میشود تا فردی نتواند اطلاعات حسابها را جعل کند. این ریشهها در قرارداد هوشمند اتریومی قابل ذخیره هستند و از وضعیت سایدچینها یا همان زنجیرههای جانبی اطلاعاتی به ما میدهند. در نهایت همهی دادهها به طور برون زنجیرهای ذخیره میشوند. نگهداری وضعیت تمام تراکنشها در رول آپ زی کی در لایهی دوم صورت میگیرد و قابل بروزرسانی است. اعتبار سنجی بلاکها در این رول آپ با سرعت بیشتر و هزینهی کمتر قابل انجام است. زیرا برای تایید تراکنشها به جای همهی دادهها از گواه اعتبار استفاده میکند. به علاوه به دلیل تایید تراکنشها توسط خود زی کی، انتقال اطلاعات از لایهی دوم به لایهی اصلی با تاخیر انجام نمیشود. از آنجایی که دادهها در لایهی اول ذخیره میشوند نهایی شدن تراکنشها به زمان کمتری نیاز دارد و از امنیت بالایی برخوردار است. این رول آپها برای نرم افزارهای غیرمتمرکز با فعالیت درون زنجیرهای مناسب نیستند. زیرا بعضی از آنها قابلیت پشتیبانی از ماشین مجازی اتریوم را ندارند و به همین دلیل محاسبهی گواه اعتبار سنگین و پیچیده میشود.
· والیدیوم ( Validium )
والیدیوم همانند زی کی برای ایجاد اسنارک از گواه اعتبار استفاده میکند با این تفاوت که دادهها در لایهی اول ذخیره نمیشوند. همین امر مقیاس پذیری آن را تا 10000 تراکنش در ثانیه افزایش میدهد. همچنین والیدیوم توانایی اجرای چندین زنجیره را به صورت موازی دارد. به دلیل اینکه برداشت در والیدیوم تاخیری ندارد بازدهی مالی در آن بیشتر است. یکی از ویژگیهای مثبت والیدیوم این است که برخلاف سایر نرم افزارهای غیرمتمرکز و مبتنی بر سیستم گواه تقلب در برابر حملات اقتصادی آسیب نمیبیند. سیستم گواه تقلب یعنی فرض بر این است که تراکنشها معتبر هستند مگر مواقعی که شواهدی برای تقلب وجود داشته باشد. زنجیرهی والیدیوم میتواند از قراردادهای هوشمند پشتیبانی کند. پروژههایی از جمله لوپرینگ ( Loopring ) و استارک ور (Stark Ware) از والیدیوم استفاده میکنند.
· پروتکلهای تجمیع کننده ( Aggregator )
این روش چندین فناوری لایهی دوم را یکجا جمع کرده و سرعت بالایی در شبکهی لایهی دوم اتریوم دارد. با استفاده از این پروژه امکان دسترسی، کاربرد پذیری و استفاده از نرم افزارهای غیرمتمرکز برای عموم فراهم شده است. پلتفرمهای بزرگ دیفای از راهکارهای مقیاس پذیری لایهی دوم در پلاگین استقبال میکنند. از نمونهی آنها میتوان به آوی ( Aave ) ، سوشی سوآپ ( Sushi Swap ) و وان اینچ ( 1inch ) اشاره کرد. CIV ( شاخص نوسان غیرمتمرکز ) یکی از پروژههای ادغام شده با polygon است که امکان همزمان پردازش تراکنش، باز کردن موقعیتهای معاملاتی، سهام گذاری و تامین نقدینگی را فراهم میکند.
ریسکهای اجرای لایهی دوم

با اینکه راه حلهای ارائه شده برای لایه دوم اتریوم مقیاس پذیری را افزایش داده و هزینهی تراکنشهای خارج از زنجیره را کاهش میدهد اما خطراتی هم دارد. همین امر کلاهبردارها را به سمت این پلتفرم سوق داده و باعث میشود تا قراردادهای هوشمند کلاهبردارانه را اجرا کنند. همچنین این احتمال وجود دارد که کل شبکه با شکست روبرو شود. چون راه حلهای ارائه شده هنوز به صورت تئوری و آزمایش نشده هستند و ممکن است راه حلها دارای مشکلاتی باشند و امنیت داراییها به خطر بیفتد.
در زندگی همهی ما عادات مخرب و مضری وجود دارد که باید آنها را کاهش دهیم و سپس بطور کامل ترک کنیم. زیرا ترک یک عادت بد، یک دفعهای انجام نمیگیرد و نیاز به گذشت زمان دارد. از این عادتها میتوان به خوردن بیش از حد فستوفود و غذاهای چرب، نداشتن خواب کافی، عدم فعالیت جسمی مناسب، سپری کردن زمانهای طولانی در شبکههای اجتماعی و... اشارهکرد. دنیای ارز دیجیتال نیز از این قاعده مستثنی نیست و عادتهای مخربی که در آن وجود دارد میتواند شما را تحت فشار بدی قرار دهد و در نهایت موجب شود که تمام دارایی و سرمایه خود را از دست بدهید.
همان طور که میدانید ترک یک عادت بهسادگی امکانپذیر نیست و احتمالا به همین دلیل است که بارها شدهاست تصمیم به ترک یک عادت داریم اما پس از گذشت مدت زمانی باز به آن برمیگردیم. دنیای اقتصاد از مهمترین حوزههایی است که عادتهای مخرب آن میتوانند بسیار خطر آفرین باشند. در ادامه قصد داریم به معرفی و بررسی ۷ عادت مخرب اقتصادی به خصوص در دنیای ارز دیجیتال بپردازیم. پس با ما همراه باشید تا بدانید کدام یک از این عادات مخرب در شما وجود دارد و با اقدام هوشمندانه و بهموقع آن را ترک کنید و از مشکلات جدی و مختلف ناشی از آن در امان بمانید.
1- خرجکردن بیش از درآمد

یکی از عادتهای مخرب اقتصادی که در تعداد بسیاری از افراد وجود دارد و حتی ممکن است در شما نیز باشد این است که بیشتر از درآمدی که به دست میآورید، خرج کنید. لازم است بدانید که این عادت باید هرچه زودتر ترک شود، چون عدم ترک آن مشکلات بسیاری برای شما به همراه دارد. پس بهتر است که همین الان بیندیشید و بررسی کنید که چه هزینههایی را میتوانید کاهش دهید یا از بین ببرید تا پول خرج شده شما نسبت به قبل کاهش یابد. شاید مطمئن نباشید و حتی ندانید باید از کجا شروع کنید تا متوجه شوید کدام خرجها اضافی یا چندان ضروری نیست، پس بهتر است این ماه تمام خرجهای خود را در دفتری یادداشت و کنترل کنید تا در آخر ماه بررسی کنید تا متوجه شوید کدام خرجها را میتوانید کنار بگذارید و در طول ماه هزینهی کمتری خرج شود.
خوب است بدانید که این خرج بیش از حد و تمام شدن سرمایه و دارایی تنها مربوط به شما نیست. چراکه براساس آمار و گزارشهای منتشر شده کنگره آمریکا، در سال ۲۰۱۷ کسری مالی این کشور رقمی ۵۵۹ میلیارد دلار پیشبینی شده بود، پس حتی دولت آمریکا هم با آن مقدار دارایی و سرمایهی خود اگر خرجهای خود را کنترل و رعایت نکند، دچار کسری بودجه میشود و با مشکلهای اقتصادی بسیاری مواجه میشود.
فراموش نکنید که خرج کردن بیشتر از درآمد همیشه و در هر صورتی کسری مالی را درپی دارد و در نتیجه این امر شما اجازه هیچ پیشرفت مالی نخواهید داشت. جالب است بدانید که موسسه مطالعات مالی تحقیقاتی انجامداد و مطابق با آن از هر پنچ آمریکایی یک نفر بیشتر از درآمد خود خرج میکند.
در نهایت میتوان گفت که هدف شما باید این باشد که برای مخارج خود برنامهریزی انجام دهید و این برنامه باید به گونهای باشد که مخارج شما برابر با درآمد شما باشد تا در انتهای ماه قرضی نداشته باشید. همچنین فراموش نکنید که کمی کمتر از آنچه در یک ماه درآمد دارید، خرج کنید تا از فشار مالی و روانی که اتفاقهای ناگوار و ناگهانی به شما تحمیل میکنند، در امان بمانید.
2- نداشتن حساب پسانداز

همانطور که گفتیم شما در طول زندگی خود با مشکلات ناگهانی و حتی بحرانی فراوانی روبهرو خواهید شد. فرض کنید که در خیابان هستید و چرخ ماشین شما به دلیل شیشههایی خرد شده کف خیابان پنچر میشود و شما برای تعویض لاستیک خود هیچ پولی ندارید. یا حتی بدتر از پنچر شدن چرخ ماشین خود، تصور کنید که ابتدای تابستان است و کولر شما دچار مشکل فنی میشود.
نداشتن حساب پسانداز برای روزهای مبادا از مخربترین عادتهای اقتصادی است که باید هرچه سریعتر آن را ترک کنید تا از آثارهای ناشی از آن در امان بمانید.
آمارها نشان میدهند که حدود ۴۰ درصد از مردم بریتانیا کمتر از ۱۰۰ پوند در حسابهای خود پسانداز دارند. لازم به ذکر است که این پسانداز اندک تنها مربوط به درآمد اندک آنها نیست، چراکه درآمد سالیانه نیمی از این افراد حداقل ۳۰ هزار پوند است. این در حالی است که ۲۳ درصد از کارگرانی که سالیانه مبلغی کمتر از ۱۳۵۰۰ درآمد دارند، توانستهاند مبلغی بیش از ۱۰۰۰ پوند پس انداز کنند.
لازم به ذکر است که اگر حساب پسانداز نداشته باشید در برابر هزینههای غیرمنتظره زندگی بسیار آسیبپذیر میشوید. زیرا شما در بسیاری از موارد مجبور هستید که برای رفع مشکل و هزینه به وجود آمده از دوستان و اقوام قرض کنید و همین قرضکردن شروع یک چرخه باطل است. پس بهتر است به جای آنکه در شرایط بحرانی و غیر منتظره قرار گیرید و به دنبال راهحل برای آن باشید، از همین ماه بخشی از درآمد خود را پس انداز کنید.
یکی از بهترین پیشنهادها که در رابطه با پسانداز وجوددارد این است که؛ هزینههای ۶ ماه زندگی خود را پسانداز کنید تا اگر هر مشکل ناگهانی و غیر منتظرهای رخ داد، فرصت کافی برای یافتن راهحل داشتهباشید.
3- تاخیر در پرداخت قبضها
اگر زمانی که موعد پرداخت قسطها و وامها فرامیرسد، هربار همان ابتدا آنها را پرداخت نکنید و به بعد موکول کنید، بدون شک فراموش میکنید و زمانی که برای پرداخت آنها اقدام میکنید، از سمت بانک دچار دیرکرد و جریمه میشوید. لازم به ذکر است که اگر قسطهای وام خود را دیر پرداخت کنید؛ علاوه بر اینکه جریمه خواهید شد، امتیاز خود را نیز از دست میدهید و به همین جهت برای دریافت وامهای بعدی دچار مشکل میشوید.
پس با پرداخت به موقع قبضهای خود از هزینههای اضافی جلوگیری نمایید و این عادت مخرب را کنار بگذارید.
امروزه سیستمهای مالی بستر پرداخت آنلاین برای مخاطبان و کاربران خود فراهم کردهاند و به همین جهت شما میتوانید هر نوع پرداختی را تنها در چند دقیقه انجام دهید. پیشنهاد ما به شما این است که همین الان دست به کار شوید و تمام قبضها و قسطهای عقب افتاده خود را پرداخت کنید تا بیش از این دچار جریمه و دیرکرد نشوید.
4- پیگیرینکردن هزینهها
بسیاری از افراد برای خریدهای خود برنامه خاصی ندارند و در طول ماه خریدهای غیر ضروری بسیاری انجام میدهند. بدون شک در نگاه اول خرید یک دست لباس، کیف یا گجت جدید هزینهی زیادی ندارد و چندان چشمگیر نیست، اما این خریدها به شکلی غیرمنتظره موجب میشوند بودجه و درآمد شما پیش از آنکه ماه به پایان برسد، تمامشود. پس بهتر است که به صورت روزانه تمام خریدها و هزینههای خود را در یک دفتر یادداشت کنید و در آخر ماه آن را بررسی و رصد کنید تا متوجه شوید که پول خود را در طول ماه بیشتر برای خرید چه چیزهایی مصرف میکنید. البته لازم به ذکر است که امروزه با پیشرفت اداره امور مالی و اقتصادی اپلیکیشن و برنامههای فراوانی برای کنترل مخارج به وجود آمدند که یکی از این اپلیکیشنها Wallet نامدارد. شما میتوانید در این اپلیکیشن درآمد کل ماه خود و هزینهها را وارد کنید و به این ترتیب در هر لحظه بطور دقیق از مانده حساب خود آگاه شوید.
زمانی که هزینههای خود را به طور مداوم پیگیری کنید، میتوانید یک عادت مخرب اقتصادی را از لیست عادتهای مخرب اقتصادی خود حذف کنید و با این امر کمک بسیاری به خود کنید.
5- اعتیاد به خرید

مدیر برنامهریزی مالی شرکت BKD، گرچن کلیبرن، میگوید که استفاده از خرید برای مقابله با استرسها و فرازونشیبهایی که در زندگی وجود دارد، امری رایج و متداول است. اما فراموش نکنید که خرید کردن همانند یک قرص مسکن عمل میکند و به هیچ وجه یک راهحل برای این استرسها نمیباشد. زیرا بدون شک پس از گذشت مدت زمانی این اثر از بین میرود و شما باز نیاز به خرید کردن خواهید داشت. همچنین کلیبرن معتقد است که خرید کردن احساسی نهتنها به حل هیچ مشکلی کمک نمیکند، بلکه اوضاع موجود را بدتر نیز میکند و موجب ایجاد مشکلات جدیدی میشود. چراکه خرید وسایل و ابزاری که نیازی به آنها ندارید، دلیلی میشود تا بخش زیادی از بودجه شما از بین برود و در نهایت با تعداد بسیار زیادی از وسایل غیر ضروری مواجه میشوید.
برای اینکه این عادت مخرب و متداول اقتصادی را از بین ببرید باید برای خود قوانینی تعیین کنید و از آن پیروی کنید. برای مثال زمانی که احساسی خرید میکنید تنها از فهرست خریدی که از قبل و در زمان آرامش نوشتهاید، اقدام به خرید نمایید. از دیگر قوانین مفید و موثری که میتوانید برای خود وضع کنید این است که پیش از آنکه اقدام به خرید نمایید به خود حداقل ۲۴ ساعت زمان دهید تا مطمئن شوید چیزی که خریداری میکنید و برای آن پول پرداخت میکنید، ضروری است. همچنین پیشنهاد ما به شما این است که با یکی از افراد نزدیک خود صحبت کنید و از او بخواهید که در مواقع احساسی و هیجانی مانع خرید کردن شما شود.
6- پساندازنکردن برای بازنشستگی
بدون شک برای بسیاری از افراد که در دهه ۲۰ یا ۳۰ زندگی خود هستند، بازنشستگی بسیار دور بهنظر میآید. اما عدم برنامهریزی این افراد موجب میشود تا آنها سالهای طلایی عمر خود را برای پسانداز ازدست بدهند و زمانی متوجه این امر شوند که بسیار دیر است و دیگر کاری از دستشان برنمیآید. امروزه بیشتر بانکها و شرکتهای بیمه برنامههای متنوعی برای دوران بازنشستگی ارایه میدهند.
برای شروع پسانداز بازنشستگی بهتر است که در ابتدا با مبالغ بسیار کم و اندک شروع کنید و با گذشت زمان آن را افزایش دهید تا در کهنسالی با مشکل مالی مواجه نشوید.
خوب است بدانید که متخصصان امورمالی توصیه میکنند که برای آنکه در زمان بازنشستگی یک مستمری مناسب داشته باشید، ۱۵ درصد از درآمد خود را پس انداز کنید. دقت داشته باشید که اگر درآمد فعلی شما پایین است، بهتر است با درصد کمتری شروع کنید و با گذشت زمان این درصد را به ۱۵ برسانید.
7- مقایسه نکردن شرایط مالی خود با دیگران
امروزه بسیاری از ما تنها زمانی یک شخص را موفق میدانیم که سفرهای متعدد و لاکچری برود یا اینکه مدل ماشین او و متراژ خانهاش را نشان دهندهی میزان موفقیت آن میدانیم. اما بدانید که این تصور همیشه صحیح نمیباشد، زیرا رفتن به سفرهای متعدد و لاکچری نیاز به صرف هزینه دارد، اما این موضوع نشان دهندهی میزان ثروت و دارایی افراد نیست. چراکه نوع خرجکردن افراد با یکدیگر تفاوتهای بسیاری دارد. ممکن است دو خانواده مختلف درآمدهای یکسانی داشته باشند اما سبک زندگی بسیاری متفاوتی داشته باشند. یکی از این خانوادهها ممکن است بطور مداوم در سفر باشد و ماشینهای گرانقیمت و لاکچری سوار شود اما در عینحال هیچ پساندازی نداشتهباشد. اما در سمت دیگر خانوادهی دوم با همان میزان درآمد در سال سفرهای محدود و برنامهریزی شده دارد و سالها است که اتومبیل خود را عوض نکرده است، اما این خانواده پسانداز بسیار خوبی دارد و میتواند قبل از کهنسالی بازنشست شود. برای آنکه درآمد و زندگی خود را با دیگران مقایسه نکنید؛ در ابتدا اهداف بلندمدت خود را در پنج، ده، بیست و پنجاه سال آینده تعیین کنید. زیرا روشن بودن این اهداف به شما کمک میکند پول و دارایی خود را در جای درست و مناسبی خرج کنید و آن را هدر ندهید.
جمع بندی
امروزه یکی از مطالب اصلی و مهم که در طی روز ذهن ما را به خود درگیر میکند، مسائل مالی است. در مطالب فوق به بررسی ۷ عادت مخرب اقتصادی که باید ترک کنید، پرداختیم. دنیای ارز دیجیتال همان دنیا و بستری است که اگر در آن عادات مخرب خود را بکار ببرید، بدون شک ضرر بسیاری متحمل خواهید شد و شکست بزرگی را تجربه میکنید. پس پیش از آنکه در دنیای اقتصاد و ارز دیجیتال وارد شوید، عادتهای مخرب حاکم بر آنها را بطور کامل مطالعه نمایید و اگر آن عادتها را در خود مشاهده کردید، تلاش بر ترک آنها کنید.
همانطور که گفتیم یکی از عادتهای مخرب که در نباید اقتصاد وجود دارد این است که بر روی خرجهای خود کنترل ندارید و به همین جهت در روزهای ابتدایی ماه تمام حقوق خود را خرج میکنید و برای روزهای باقیمانده دچار مشکلات جدی فراوانی میشوید. بدون شک با تمرین و تکرار میتوانید هر عادت مخرب و ناپسندی از جمله ۷ عادت مخرب اقتصادی که در اینجا برشمردیم را ترک کنید و در نتیجه بر روی مسائل مالی خود مدیریت و کنترل پیداکنید.
لازم به ذکر است که تمام مشکلات موجود تنها به این ۷ مورد خلاصه نمیشوند و بدون شک این مشکلات بسیار گسترده هستند اما این ۷ مورد از رایجترین و متداولترین مشکلاتی هستند که افراد بسیاری با ترک و کنترل آنها توانستهاند مشکلات مالی و اقتصادی خود را از بین ببرند و در بستر روبه رشدی قرارگیرند.
بدون شک اگر در دنیای ارزهای دیجیتال فعال باشید، نام ارز دیجیتال بانک مرکزی را شنیدهاید، CBCD مخفف Central Bank Digital Currency بوده که به معنای نوع جدیدی از ارز رمزنگاری شده است. دولتهای سراسر دنیا در حال آزمایش این نوع ارز دیجیتال هستند. خوب است بدانید که آنچه که رمزارز بانک مرکزی را از دیگر ارزهای سنتی متمایز میکند این است که طرفداران این نوع ارز دیجیتال امیدوار هستند که ارز دیجیتال بانک مرکزی با بهرهگیری از فنآوری جدید پرداخت به ویژه بلاکچین در جهت افزایش کارایی پرداخت و کاهش هزینهها و کارمزدها گام بردارد و انقلابی جدید رقم زند.
لازم به ذکر است که هنوز زمان زیادی از اختراع و عرضه این نوع ارزدیجیتال نگذشتهاست و به همین جهت در مراحل اولیه توسعه خود به سر میبرد. همچنین اکثر کشورها نظیر ایالات متحده در حال بررسی این ایده هستند. برخی کشورها نیز مانند چین با یوان دیجیتال و کره جنوبی نسخه دموی این ایده را به پایان رساندهاند و در حال اجرای آزمایشی این فناوری هستند. اما فراموش نکنید که این نوع ارز دیجیتال هنوز در نقاشی وسیع بکار نرفتهاند. در ادامه قصد داریم به بررسی دقیق ارز دیجیتال بانک مرکزی بپردازیم و تفاوتهای آن را با دیگر ارزهای دیجیتال بیانکنیم.

ارزهای دیجیتال بانک مرکزی یا ارزهای دیجیتال، نوعی ارزهای مجازی هستند که توسط یک نهاد ناظر فدرال منتشر و کنترل میشوند و به همین جهت این ارزها بطور کامل تحت نظارت دولت هستند. لازم است توضیح دهیم که ارزهای دیجیتال بانک مرکزی برخلاف دیگر ارزهای دیجیتال، متمرکز هستند. این ارزهای دیجیتال نماینده پول فیات خواهند بود اما این نمایندگی به صورت دیجیتال است.
بانک مرکزی که یک ارز دیجیتال منتشر میکند، علاوه بر اینکه نهاد ناظر این ارز است، حسابهای مشتریان را نیز در خود دارد. هر واحد ارز دیجیتال بانک مرکزی معادل دیجیتال امنی برای یک اسکناس است و به طور معمول از تکنولوژی دفترکل توزیع شده استفاده میکند. بسیاری از نهادهای مختلف با استفاده از فناوری بلاکچین میتوانند سابقه تراکنش و معاملات خود را در اختیار داشته باشند، بدین ترتیب تاریخچه معاملات بهجای آنکه کنترل شوند، توسط یک واحد متمرکز توزیع میشوند.
ارزهای دیجیتال بانک مرکزی واکنشی دربرابر محبوبیت روزافزون ارزهای دیجیتالی هستند که توسط نهادهای نظارتی کنترل نمیشوند. ارزهای دیجیتال بانک مرکزی سعی کردند که در حوزهی رابط کاربری راحت و ساده و امنیت از دیگر ارزهای دیجیتال پیشی بگیرند و ویژگیهای پیشرفتهی خود را با ویژگیهای قدیمی و کارآمد سیستم بانکی ترکیب کنند تا پلتفرمی از ارزهای دیجیتال بینقص و باکیفیت به وجود آید.
دقت داشته باشید که در سیستم متداول بانکی گردش پول مدیریت شده و دارای پشتوانه است.
در ادامه به بررسی وضعیت ارزدیجیتال بانک مرکزی در کشورهای مختلف میپردازیم.
سوییس
بلاکچین دقیقا به اندازه ارز دیجیتال بانک مرکزی کارآمد است، پس چرا باید این ارز را منتشر کرد؟
سوئیس یکی از کشورهای اروپایی است که در آن ارزهای دیجیتال و بلاکچین بیشترین محبوبیت را نسبت به دیگر نظامهای مالی و پولی دارند. اما این کشور در رابطه با مفید بودن و کارآمدی ارزهای دیجیتال بانک مرکزی تردید دارد.
رییس هیات مدیره بانک ملی سوییس، توماس موزر، میگوید که ارزهای دیجیتال و بلاکچین به اندازهای نوآورانه نیستند که ما را مجبور به انتشار ارزهای دیجیتال با پشتوانه مالی کنند.
موزر وضع کنونی بلاکچین را با ابداع بیمصرف لوح فشرده مقایسهکرد و مدعی شد که ارزهای دیجیتال تنها تقلیدی از کالاهای موجود نظیر؛ سهام دیجیتال، اوراق قرضه، بنهای خرید و... هستند.
دقت داشته باشید که مردم تنها در صورتی به سراغ چیزهای جدید میروند که بهتر کار کند یا اینکه ارزان باشد. پس به همین جهت اختراع و عرضه ارزهای دیجیتال مختلف بدون آنکه در رابطه با آنها اطلاعات کافی به دست آورید، اشتباه است و چیزی جز شکست برای شما به همراه ندارد.
همچنین موزر در وبسایت بیزینس اینسایدر اعلامکرد که بانکهای مرکزی در ابتدا علاقهی فراوان و بسیار به تولید و انتشار ارزهای داشتند، اما امروزه بهدلیل تاثیراتی که این نوع ارز دیجیتال بر ثبات مالی میگذارد، اشتیاق اولیه به شدت کم شده است.
لازم به ذکر است که کشور سوییس در گذشته به انتشار ارزهای دیجیتال بانک مرکزی علاقه نشان داده بود و حتی قرار بود نام این نوع ارز ایی فرانک باشد. اما در ماه می شورای فدرال دولت سوییس گزارشی از ریسکها و فرصتهایی که معرفی و انتشار یک ارز دیجیتال با پشتوانهی مالی دارد، را درخواست کرد.
خوب است بدانید که ایدهی ایجاد یک ارزدیجیتال با پشتوانهی ملی از سوی رییس بورس اوراق بهادار سوییس، رومیو لاچر، در ماه فوریه مطرح شد؛ لاچر مدعی شد که ای_ فرانک تحت نظارت بانک مرکزی موجب همافزایی بسیار میشود و به همین جهت برای اقتصاد کشور بسیار مفید و مهم است.
چین
انتشار ارز دیجیتال بانک مرکزی اجتنابناپذیر است. بانک خلق چین از مدتها قبل بر روی ایده ارز دیجیتال بانک مرکزی در حال تحقیق است و سال گذشته برای این هدف یک موسسه پژوهشی ویژه بهنام آزمایشگاه تحقیقاتی ارزدیجیتال، تاسیس شد.
رییس بانک خلق چین، ژو زیاوچوان، موضع محتاطانه خود را در رابطه با انتشار ارز دیجیتال توسط بانک مرکزی اینگونه ابراز کرد:
اگر فناوری بلاک چین با سرعت بسیار زیادی گسترش یابد، ممکن است بر روی مصرفکنندگان تاثیر منفی بگذارد. همچنین ممکن است که این رفتار اثرات نامشخصی بر ثبات مالی و انتقال سیاست پولی داشته باشد.
ژو همچنین اظهارکرد که در نهایت ارز دیجیتال موجب کاهش نقدینگی میشود. او تاکید کرد که بانک خلق چین باید از خسارات قابل توجه و غیرقابل جبران به اقتصاد داخلی جلوگیری کند. همچنین ژو مدعی شد که توسعه ارز دیجیتال یک فناوری غیرقابل اجتناب است.
هنگ کنگ

ارزهای دیجیتال بانک مرکزی را بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که برتریای به زیرساختهای موجود ندارد. هنگ کنگ در مقایسه با سرزمین اصلی چین موضعگیری واضحتری در رابطه با ارزهای دیجیتال بانک مرکزی دارد.
دولت هنگ کنگ در ماه می در خبری رسمی اعلامکرد که در آیندهی نزدیک ارز دیجیتال بانک مرکزی منتشر نمیکند و زیرساخت پرداخت خود را کارآمد و مفید دانست. لازم به ذکر است که این بیانیه به امضای چوزف چان، دبیر موقت خدمات مالی و خزانهداری در شورای قانونگذاری رسیده است.
چان توضیح داده است که کمیته پرداخت و زیرساختهای بازار_ آژانسی متشکل از بانک خلق چین و نهاد پولی هنگ کنگ و کمیته بازارهای بانک تسویه حسابهای بینالمللی به طور مشترک بر روی آثار احتمالی ارز دیجیتال بانک مرکزی مطالعه کردهاند. گزارش آنها بطور کامل نشان داده است که پیشنهادات موجود که در رابطه با چگونگی بهکارگیری ارزدیجیتال در حوزهی پرداخت عمده فروشیها وجود دارد، بسیار شبیه به زیرساختهای موجود است و برتری مشخصی به زیرساختهای موجود ندارد.
این مقاله بیان میکند که مزایای ارز دیجیتال بانک مرکزی به دلیل وجود سیستمهای کارآمد پرداخت خردهفروشی خصوصی، محدود میشود و اساسا نیاز به بررسی و کار بیشتری در زمینه اثبات مفهوم جهت اطمینان از امکانپذیری کاربرد ارز دیجیتال بانک مرکزی، نیاز است.
ونزویلا
یک ارز دیجیتال ملی دارد اگرچه بسیار بحث برانگیز است. دولت ونزویلا در سال ۲۰۱۸ یک ارز دیجیتال ملی بهنام پترو یا پتروموندا را روانه بازار کرد. این ارز دیجیتال ملی نخستین بار در دسامبر ۲۰۱۷ در تلویزیون معرفی شده بود. این تاریخ درست زمانی بود که نیکولاس مادورو رییس جمهور ونزویلا بود. مادورو اعلامکرد که دولتش قصد دارد یک ارز دیجیتال با پشتوانهی ذخایر معدنی، نفت و طلا منتشرکند.
مادورو با گذشت زمان در ژانویه جزییات بیشتری را در رابطه با این ارز دیجیتال بیانکرد و اعلامکرد که ۱۰۰ میلیون پترو که پشتوانهی آن تعداد معادل بشکه نفت است، به تازگی منتشر میشود. مادورو میگوید که برخی از ارزهای فیات نظیر؛ روبل روسیه، یوان چین، لیره ترکیه، یورو و... به راحتی به پترو تبدیل میشوند.
لازم به ذکراست که پترو به خودی خود ارزدیجیتال بانک مرکزی محسوب نمیشود، زیرا یک بانک مرکزی بومی آن را انتشار نمیدهد و با ارز فیات موجود که ساورین بولیوار است، تفاوتهای بسیار دارد.
به تازگی نیز ژو، توسعه دهندهی اصلی اتریوم اعلام کرده است که بخشی از پترو از مخزن گیت هاب ارز دیجیتال دش کپیبرداری شده است.
هدف از طراحی ارز دیجیتال ونزویلایی دورزدن تحریمهای آمریکا بود. چراکه این تحریمها اثرات منفی بر روی اقتصاد داخلی این کشور داشتند. همانطور که مادورو بارها گفته این ارز دیجیتال راهی است که با تحریمهای مالی که از سمت مشاور آمریکا شما گرفته است، مقابله میکند.
لازم به ذکر است که در نتیجه این امر، رییس جمهور کشور آمریکا اعلامکرد که مشارکت سرمایهگذاران آمریکایی در عرضه اولیه سکه پترو کاملا و از همه جهت محدود میشود.
مادورو مدعی است که در زمان پیش فروش این سکه ۵ میلیارد دلار جمعآوری شده است. خوب است بدانید که این عدد یکی از بزرگترین مبالغ عرضه اولیه سکه تا به امروز است. همچنین پترو ۲میلیارد عرضه اولیه سکه تلگرام و یک میلیارد دلار فروش توکن اساس را نیز در دست دارد.
جالب است بدانید که یک منبع ناشناس در یکی از مقالههای هفتهتایم مدعی شد که پترو ارتباطی با کشور روسیه دارد. چراکه این کشور از سال ۲۰۱۷ تاکنون از ارزدیجیتال پترو حمایت میکند. لازم به ذکراست که این حمایت بیشتر به دلیل دورزدن تحریمهای غرب علیه این کشور است. در همین زمان منبع موثقی از بانک مرکزی روسیه به نشریات اعلامکرد که این خبر حقیقت دارد و افراد نزدیک به پوتین می.گویند که این یک راه برای دورزدن تحریمها است اما رییس سازمان بدهیهای دولت در وزارت مالی روسیه این ادعا را بطور کامل رد کرد.
به طور کلی اطلاعات حاکی از آن است که کشور ونزویلا پیش از آنکه عملا پترو را بطور رسمی راهاندازی کند، آن را به شهروندان محلی خود تحمیل کرد.
ژاپن
اگر پول نقد وجود نداشت، ارز دیجیتال بانک مرکزی بسیار موفق بود، اما امروزه ما نیاز به پول نقد داریم ژاپن کشوری است که در آن بیت کوین به طور رسمی یکی از راه و روشهای پرداخت است. اما این کشور تا به امروز دوبار ارزدیجیتال بانک مرکزی را بطور رسمی رد کرده است.
در این رابطه قایم مقام بانک ژاپن، ماسایوشی امامیا، بطور صریح شک و تردید خود را نسبت به کارآمدی این نوع ارز دیجیتال بیان کرد و گفت که در سازمان من انتشار ارز دیجیتال در آیندهای نزدیک صورت نمیگیرد.
همچنین امامیا گفت که تعیین سود بر روی ارزهای دیجیتالی که توسط بانک مرکزی منتشر میشوند تنها در صورتی موثر واقع میشود که بانکها بطور کامل پول فیزیکی را از سیستم مالی خود حذف کنند. چراکه در غیر اینصورت مردم بازهم ارزهای دیجیتال خود را به پول نقد تبدیل میکنند تا از پرداخت سود فرارکنند. همچنین اضافه میکند که حذف پول فیات در ژاپن برای بانک مرکزی ما غیرممکن است، چراکه روش متداول پرداخت در این کشور هنوز هم پرداخت نقدی است.
اتحادیه اروپا

آمادگی پذیرش ارزهای دیجیتال بانک مرکزی را ندارد . اتحادیه اروپا تابه امروز روشی که در رابطه با ارزهای دیجیتال بانک مرکزی در پیش گرفته است، صبر و مشاهده است. رییس بانک مرکزی اروپا، ماریو دراگی، اعلامکرد که هنوز هیچ برنامهای برای انتشار ارز دیجیتال ندارد.
دراگی اینگونه گفت که؛ در حال حاضر بانک مرکزی اروپا و نهاد پولی حوزهی یورو برای انتشار ارزدیجیتال بانک مرکزی هیچ برنامه و ایدهای ندارد. همچنین او اضافه کرد که سازمان او اکنون درحال تحلیل در رابطه با پیامدهای بالقوهای هستند که انتشاری چنین ارزی در کنار پول نقد بهجای میگذارد.
همچنین دراگی در انتهای افزود که امروزه ضرورتی وجود ندارد که یک ارز دیگر در حوزه یورو منتشر کنیم، چراکه تقاضا برای اسکناس نقد در اتحادیه اروپا روزبهروز در حال افزایش است.
کانادا
ارز دیجیتال بانک مرکزی میتواند سودآور باشد و موجب افزایش دستاوردهای رفاهی شود. در سال ۲۰۱۷ بانک کانادا با همکاری کارمند دپارتمان خدمات ارزی خود گزارشی با عنوان ارز دیجیتال بانک مرکزی، انگیزهها و پیامدها نوشت و منتشرکرد. بدون شک نمیتوان تنها به این گزارش اکتفا کرد و گفت که کانادا با ارز دیجیتال بانک مرکزی موافق است، اما میتوان علاقمندی کانادا را به این حوزه متوجه شد.
در این گزارش نوشته شده است که همانطور که جامعه به سمت حذف پول نقد پیش میرود، منبع اصلی درآمد بانک مرکزی که سودی است که از چاپ پول بیشتر به دست میآید، کاهش مییابد اما در عوض ارز دیجیتال بانک بانک مرکزی از طریق ایجاد و انتشار پول دیجیتال این سود را حفظ میکند. همچنین مطالب با این گزارش عدم وجود کارمزد تراکنش و شمول مالی از دیگر مزایای ارزدیجیتال بانک مرکزی است. از معایب این ارز نیز میتوان به ناشناس بودن آن اشاره کرد.
تفاوت ارزدیجیتال بانک مرکزی با دیگر ارزهای دیجیتال
ارزهای دیجیتال بانک مرکزی بلاکچین مجاز را انتخاب میکنند و بر روی این بستر فعالیت میکنند. البته دقت داشتهباشید که تکنولوژی دفترکل توزیع شده این ارزها شباهت بسیاری با بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال دارد. اما اهدافی که این دو نوع ارز دیجیتال دنبال میکنند، کاملا باهم تفاوت دارد.
همانطور که میدانید بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال تحت نظارت و کنترل هیچ نهاد مرکزی یا گروهی از نهادها قرار ندارند و کاملا منحصربهفرد هستند. اما ارزهای دیجیتال بانک مرکزی میتواند از جنبههای خاصی توسط دولت کنترل شود. در ادامه به بررسی دقیقتر این تفاوتها میپردازیم.
عرضه
همانطور که میدانید عرضه بیت کوین حداکثر ۲۱ میلیون است و تغییر این عدد غیرممکن و نشدنی است اما در مقابل هر دولت یک بانک مرکزی دارد که میتواند پول و دارایی موردنیاز یک کشور را تامین و عرضه کند.
بهراستی چهکسی آن را مدیریت میکند؟
این بانکها با در نظر داشتن شرایط حاکم بر کشور در رابطه با حذف یا افزودن پول به آن تصمیم اتخاذ میکنند. همچنین در رمزارزهای بانک مرکزی یک نهاد مرکزی تصمیم میگیرد که کدام نهادهای مالی در مدیریت دفتر توزیع شده همکاری و مشارکت داشته باشند اما در بیت کوین این موضوع بطور کامل متفاوت است و هر کسی میتواند آن را اجرا کند.
هزینههای کمتر و کارایی بهتر
طرفداران ارز دیجیتال بانک مرکزی مدعی هستند که به دلیل ساختار این رمزارز میتوان هزینههای انتقال پول را کاهش داد. ایدهی این کاهش هزینههای انتقال پول به این صورت است که با استفاده از رمزارز بانک مرکزی ارتباط بیشتر پ عمیقتری میان نهادهای مالی برقرار میشود و به همین جهت نسبت به روشهای متداول و رایج امروز، راهی سادهتر ایجاد میشود.
پیگیری پرداختها
یک رکود کامل از تمام معاملات توسط دفاتر توزیع شده ارائه میشود. این ویژگی برای برخی از کشورها مانند چین که به نظارت گسترده معروف است، بسیار مفید است.
دولتهای مختلف در این شرایط سیاستهای مختلف را اتخاذ میکنند. برای نمونه بانک فدرال رزرو ایالات متحده ارز دیجیتال بانک مرکزی را به رسمیت نمیشناسد چراکه بسیار نگران حریم خصوصی شهروندان کشور خود است.
جمع بندی
در مطالب فوق به بررسی دقیق مفهوم ارز دیجیتال بانک مرکزی پرداختیم و موضعگیری کشورهای مختلف را در رابطه با آن بررسی کردیم. همچنین تفاوتهای میان این رمزارز با دیگر ارزهای دیجیتال را بطور مفصل بررسی کردیم.
ارز دیجیتال بانک مرکزی در حال حاضر در کشورهای فراوانی بطور آزمایشی درحال اجرا است. لازم به ذکر است که این ارز جدید بیشتر یک ارزدیجیتال است تا یک کریپتوکارنسی.
دقت داشتهباشید که یکی از ویژگیهای این ارز متمرکزبودن آن ووابستهبودن آن به بانک مرکزی است و این همان چیزی است که کریپتوکارنسیها تلاش میکنند آن را از بین ببرند.
ارزدیجیتال بانک مرکزی از آن دسته ارزهایی است که آینده روشن و بسیار خوبی دارد اما بدون شک نیازاست در رابطه با این ارز وجوانب مختلف آن تحقیقات بسیار صورت گیرد تا مشکلات آن حل شود و پلتفرمی بینقص و یکپارچه به مخاطبان و کاربران ارائه شود.
پیشرفت فناوریهای مختلف در طول چندین سال باعث شده بیشتر کسب و کارها با فرصتهای جدیدی روبرو شوند. البته این موضوع گاهی اوقات میتواند به عنوان تهدیدی برای کسب و کارها باشد. دیجیتالی شدن صنایع مختلف سبب ایجاد اکوسیستمهای جدید شده و انواع کارها را دگرگون کرده است. فناوری بلاکچین یکی از سیستمهایی است که اطلاعات و گزارشهای مختلف روی آن ثبت شده و قابل دستکاری نیست. این سیستم اولین بار با پیدایش بیت کوین ایجاد شد اما به مرور زمان پیشرفت کرده و برای انجام کارهای بسیاری مورد استفاده قرار میگیرد. به دنبال رشد سریع برنامههای غیرمتمرکز نیاز به اکوسیستم چند بلاک چینی بیشتر احساس میشود و در صورت عدم وفق دادن پروژهها با این سیستم ریسک عقب ماندگی آنها وجود دارد. برای درک بهتر اهمیت اکوسیستم چند بلاک چینی ابتدا لازم است با فناوری بلاک چین و کاربردهای گستردهی آن آشنا شویم.
![]()
بلاک چین ( Blockchain ) نوعی زنجیرهی بلوکی است که برای ثبت و ذخیرهی اطلاعات مختلف مورد استفاده قرار میگیرد. درواقع نوعی سیستم عامل مثل ویندوز، اندروید و IOS است که اطلاعات مختلف را به صورت رمزنگاری شده ذخیره میکند. شبکهی بلاکچین برای اولین بار در سال 2009 برای پیاده سازی بیتکوین ( Bitcoin ) توسط ساتوشی ناکاموتو به وجود آمد. این واژه از دو کلمهی Block به معنی بلوک و Chain به معنی زنجیره تشکیل شده و در واقع تعدادی از بلوکهای زنجیرهای است. هر نوع اطلاعاتی از تراکنشهای پولی مانند bitcoin گرفته تا اجرای قوانین حقوقی قابلیت ذخیره سازی روی هرکدام از بلوکهای آن را دارند و در نهایت چون همهی این بلوکها به هم متصل هستند اطلاعات به صورت زنجیرهای و گروهی در ارتباط با هم قرار میگیرند.
دادههایی که برای ذخیره سازی به شبکهی بلاک چین وارد میشوند روی یک کامپیوتر یا سرور خاصی قابل ذخیره سازی نیستند. بلکه بلاک چین یک شبکهی گسترده است که هر سیستمی میتواند به صورت مجزا به آن وصل شده و به اطلاعات دسترسی پیدا کند. به هر کدام از سیستمها و کامپیوترهای متصل به این شبکه، نود ( Node ) گفته میشود. هر نود قابلیت اتصال به بلاکچین و دریافت نمونهای از اطلاعات را دارد اما نمیتواند تغییری در آن ایجاد کند. در واقع فناوری بلاک چین از فرآیندهای رمزنگاری، هش گذاری و توزیع دسته جمعی تشکیل شده و به عنوان یک بایگانی برای ثبت و بهبود فناوری دفتر کل توزیع شده است که افراد زیادی میتوانند از طریق آن سوابق اطلاعاتی را چک کرده و همچنین توانایی به روزرسانی آن را داشته باشند.
هرکدام از بلوکها دارای هش ( Hash ) هستند. هش نوعی رشتهی متنی تولید شده از یک تابع ریاضی است و به دلیل اینکه هر نوع داده یک هش ثابت دارد امکان دستکاری و تغییر اطلاعات ممکن نیست. به عبارتی وجود هش باعث حفظ امنیت اطلاعات ثبت شده روی بلاک چین میشود. در فناوری بلاک چین هر بلاک در کنار داشتن هش مجزا، شامل هش بلاک قبلی هم میشود. به طوری که اگر کوچکترین تغییری در اطلاعات یک بلاک ایجاد شود هش آن به طور کلی تغییر کرده و باعث عدم اعتبار بلاک چین میشود.
کاربردهای فناوری بلاک چین

بلاکچین برای اولین بار برای اهداف مالی به کار گرفته شد و بیشتر افراد آن را با BTC میشناسند. البته بلاکچین علاوه بر اینکه بستری برای بیتکوین و سایر ارزهای دیجیتال است کاربردهای دیگری هم دارد که به چند مورد اشاره میکنیم.
· پیگیری اطلاعات
قابلیت رصد و رهگیری اطلاعات به عنوان اصلیترین کاربرد فناوری بلاک چین است که علاوه بر آن باعث جلوگیری از ضررهای زیادی در صنایع مختلف میشود. برای مثال خرده فروشی یکی از صنایعی است که در ظاهر کاری با فناوری و دیجیتالی شدن ندارد. در حالی که برای جلب رضایت مشتریان و جلوگیری از آسیبهای مالی دیر یا زود باید به این فناوری روی آورد. امروزه مردم بیشتر کالاهای مورد نیاز خود را به صورت آنلاین خریداری میکنند و اگر این صنعت با فناوری همراه شود علاوه بر رفع مشکلات مربوط به اجناس تقلبی، اعتماد مشتریان بیشتری جلب خواهد شد. همچنین در شبکه بلاکچین امکان پیگیری تراکنشها نیز وجود دارد و کاربران میتوانند به راحتی زمان و مقدار تراکنش انجام شده را مشاهده کنند.
· بانکداری
کاربرد این فناوری در سیستم بانکداری بسیار گسترده است و تمامی بانکها میتوانند برای بهبود عملکرد خود و افزایش امنیت داراییهای مردم از آن استفاده کنند. به طوری که بانک صنعت و تجارت چین ( ICBC ) با انتشار یک white paper ( اطلاعات اولیه ) اعلام کرد که پیوستن به فناوری بلاک چین میتواند در تسویه حساب پرداختها، تامین مالی و مدیریت مالی (حتی مجازی) تغییرات مفیدی ایجاد کند. بعد از آن مرکز اعتبار سنجی لهستان نیز با ایجاد پلتفرم BIK تغییرات اساسی در سیستم بانکداری خود ایجاد کرد که از جمله آنها میتوان به حذف اسناد کاغذی و بالا بردن امنیت اسناد بانکی اشاره کرد.
· حق کپی رایت
افرادی که در زمینهی هنری مثل عکاسی، نقاشی، خوانندگی و سایر عرصهها فعالیت دارند میتوانند از این فناوری برای ثبت آثار به نام خودشان استفاده کنند. در این صورت احتمال ادعای مالکیت از طرف هر شخص یا سازمانی به طور کامل از بین میرود. قوانین هوشمند بلاک چین نیز برای دریافت پرداختیها به صاحبان آثار کمک زیادی میکند.
· جلوگیری از انتشار اخبار جعلی
از دیگر کاربردهای بلاک چین میتوان به مبارزه با اخبار کذب و شایعات اشاره کرد. این مورد در اوایل انتشار ویروس کرونا بسیار کمک کننده بود. خبرگذاری ANSA در ایتالیا با بهره گیری از فناوری بلاک چین سیستم ANSAcheck را بر بستر اتریوم ایجاد کرد و این امکان برای کاربران فراهم شد که بتوانند تاریخچه، منبع اخبار، انتشارات و رسانههایی که به آن وابسته هستند را مشاهده کنند. این قابلیت تاثیر زیادی در سلامت روانی انسانها دارد.
· دادگاه دیجیتال
با استفاده از فناوری بلاکچین میتوان دادگاهها را بدون نیاز به حضور فیزیکی افراد در محل برگزار کرد. این نوع دادگاهها برای اولین بار توسط محققان دانشگاههای توکیو و کلمبیا بر بستر بلاکچین طراحی شدند. تنها ایراد این تکنولوژی ورود اطلاعات اولیه است که باید به درستی وارد سیستم شوند تا دادگاه تصمیم عادلانهای بگیرد. البته جریمهی افراد دروغگو و درخواست شاهد برای صحت ادعا از جمله راهکارهایی هستند که میتوان در نظر گرفت.
· تجارت
این فناوری در کشورهایی که به دور از محدودیتهای تحریمی و ارزی هستند بیشتر مورد استقبال قرار میگیرد و تجار از این روش برای پرداختهای سریع و ایمن استفاده میکنند. تا کنون بیشتر از 2 میلیارد دلار معامله برای 400 شرکت از این طریق فراهم شده است.
· آموزش
تصور اکثریت از بلاک چین این است که این فناوری فقط در حوزهی رمزارزها قابل استفاده است. در حالی که مشاغل گوناگون به مرور زمان فعالیت خود را بر بستر بلاک چین ادامه خواهند داد و به همین دلیل ضروری است تا نسل جوان با این فناوری آشنا شده و در آینده برای یافتن شغل مناسب از آن استفاده کند. از این رو فناوری بلاک چین در دانشگاههای برتر جهان به دانشجویان آموزش داده میشود.
· سئو و بازاریابی
سئو به معنی بهینه سازی موتور جستجو است و باعث میشود تا در رتبه بندی بالاتری قرار بگیرد. با بهره مندی از فناوری بلاک چین در این زمینه میتوان محتواهای بی ارزش را حذف کرده و لینکهای هوشمندی ایجاد کرد تا از طریق آن بتوان محصولات شرکتهای بزرگ را در صفحات خود تبلیغ کرد.

همان طور که اشاره کردیم فناوری بلاک چین نوعی سیستم و بستری برای ذخیرهی اطلاعات و سایر کارها است. اما یک سیستم به تنهایی نمیتواند پاسخگوی حجم زیادی از دیتاها باشد و به همین علت بهتر است یک اکوسیستم چند زنجیرهای ایجاد شود تا برنامهها و پروژههای در حال رشد با سرعت بیشتر و ترافیک کمتری در شبکه به فعالیت خود ادامه دهند. اتریوم ( Ethereum ) به عنوان دومین ارز مطرح در سراسر جهان شناخته میشود اما به دلیل پنهان شدن در سایهی BTC نمیتوانست رشد خوبی داشته باشد. بالاخره در تابستان 2020 امور مالی غیرمتمرکز دیفای ( Defi ) باعث رشد این ارز شد. در نتیجه اتریوم به بستر خوبی برای اجرای برنامههای غیرمتمرکز تبدیل شد که همین امر ترافیک شبکه را افزایش داد. همچنین بالا رفتن میزان فعالیت در بلاکچین اتریوم باعث افزایش تراکنشها در این شبکه شد و به همین دلیل زمانی که پاداش به دست آمده از میزان کارمزد تراکنشها بیشتر باشد مشارکت در دیفای میتواند به صرفه و ارزشمند باشد. در حال حاضر اتریوم به عنوان یک بلاک چین فعال و پر ازدحام شناخته میشود اما دیگر شبکههای جدید هم قابلیت جایگزینی آن را دارند. مثل باننس اسمارت (BSC) و سولانا (SOL) مدیریت میلیاردها دلار دارایی را برعهده گرفتهاند. اما حتی با وجود بالا بودن هزینهی گس اتریوم شبکه های دیگر نتوانستند در جایگاه آن قرار بگیرند. از این رو خالق اتریوم، ویتالیک بوترین چند بلاکچینی یا همان Multichain را به عنوان راه حل این موضوع پیشنهاد داد. زمانی که امکان ایجاد اکوسیستم چند بلاکچینی فراهم شود بسیاری از مشکلات برای توسعهی برنامههای غیرمتمرکز از بین رفته و تمام شبکهها در راستای بهبود و پیشرفت این صنعت فعالیت خواهند داشت.
در حال حاضر فناوری بلاک چین به گونهای است که شبکهها به صورت مستقل از هم فعالیت میکنند اما در نهایت برای فراهم کردن نیازهای روزمره باید یک شبکهی جامع قابل همکاری و با سرعت بالا ایجاد شود. در این صورت هیچ گونه نگرانی در مورد تراکنشها و معاملات وجود نخواهد داشت. در اکوسستم چند زنجیرهای چندین بلاکچین به هم متصل شده و اطلاعات به صورت زنجیرهای انتقال مییابند. در این سیستم ویژگیهایی مثل قابلیت استفاده، امنیت و مقیاس پذیری، کاربران را برای پذیرش آن تشویق میکند.
مزایا و معایب اکوسیستم چند بلاکچینی
یکپارچه کردن شبکههای بلاک چین و ایجاد یک اکوسیستم زنجیرهای میتواند بسیاری از مشکلات فعلی را حل کند اما ممکن است معایبی هم داشته باشد. چند مورد از مزایا و معایب مولتی چین عبارتند از:
مزایا
- با اینکه مدتهاست اتریوم دومین ارز برجسستهی جهان است و فعالیتهای زیادی بر بستر آن در حال انجام هستند اما سیستم چند زنجیرهای با توجه به کاهش ترافیک شبکه، از سرعت بیشتری برای انجام تراکنشها برخوردار است و همچنین افراد کارمزد کمتری برای آن میپردازند.
- این اکوسیستم قابلیت فراهم کردن بستری برای ورود شبکههای جدید با امکانات بیشتر را دارد. به طوری که هرکدام از شبکهها به عنوان پایگاهی برای ارائهی خدمات بهتر و بیشتر فعالیت میکنند.
- سیستم چند زنجیرهای گروههای تخصصی را به صورت یکپارچه به هم متصل کرده و باعث ایجاد نوآوریهایی در صنعت کریپتو میشود. همچنین این اکوسیستم فعالیت منسجم و یکپارچهای دارد و هر شبکه به صورت مجزا و رقابتی عمل نمیکند.
معایب
یکی از مشکلات احتمالی که ممکن است وجود داشته باشد نیاز بلاکچینها به زبانهای برنامه نویسی خاص مثل JavaScript ، Rust ، Solidity و Simplicity است که میتواند به عنوان مانعی برای توسعه دهندگان باشد. اما این موضوع میتواند در راستای ارائهی روشهای جدید و ایجاد پروژههای متنوع مفید باشد.
جمع بندی
در این مقاله با فناوری بلاکچین و کاربرد آن در صنایع مختلف آشنا شدیم و به اهمیت اکوسیستم چند بلاکچینی پی بردیم. هرچند که این ایده هنوز عملی نشده و بین زنجیرهها همکاری وجود ندارد اما با اجرای این طرح صنعت رمزارزها به سرعت پیشرفت کرده و بسیاری از نیازهای روزمرهی خود را از این طریق فراهم خواهیم کرد. چون اکثر پروژهها باید این سیستم را بپذیرند و همگام با آن جلو بروند. در غیر این صورت به طور کلی از تکنولوژی عقب میمانند.