بدون شک میدانید که امروزه پول در زندگی انسانها تا چه حد مهم و اثرگذار است، در طی روز استفادههای مختلف و فراوانی ازجمله پرداخت هزینهی انواع محصولات و خدمات از این ابزار مالی میشود. همچنین شرکتها نیز در معاملات تجاری خود از پول به فراوانی بهره میگیرند. دقت داشته باشید که کنترل این عنصر مهم و تاثیرگذار در اختیار نهادهای مرکزی یک کشور مانند بانکها و دولتها است.
این روزها نام اقتصاد توکنی به فراوانی شنیده میشود، اقتصاد توکنی یا توکونومیک همان فناوری است که تمام سیستمهای مالی جهان را بطور کامل تغییر میدهد. این اقتصاد یک جایگزین مناسب برای اعمال سیاستهای مالی فناوری بلاکچین خواهد بود.
در ادامه قصد داریم به بررسی مفهوم اقتصاد توکنی بپردازیم و کاربردهای آن را بطور کامل بررسی کنیم.

اگر بخواهیم اصطلاح توکونومیک را بررسی کنیم از دو بخش توکن و اقتصاد تشکیل شده است. پس میتوان گفت توکونومیک یک نسخهی کپی شده از اقتصاد توکن است. همچنین میتوان توکونومیک را چگونگی توسعه و اعمال توکنهای کریپتو در اقتصاد یک پروژه نیز معرفی کرد.
بررسی نظریه اقتصاد توکنی
بطورکلی اقتصاد توکنی یک رفتار انگیزشی بوده که در راستای تقویت و توسعه رفتار موردنیاز اکوسیستم بلاکچین استفاده میشود. دقت داشته باشید که نظریه انگیزشی اساسا یک نظریه رفتاری انسانی است که نشان میدهد رفتار انسان در درجه اول به تمایل، تقویت انگیزهها یا توانایی دریافت مشوقها بستگی دارد.
نقش مشوقها در اقتصاد توکنی ایجاد انگیزه برای کاربران جهت مشارکت در امور صرافی و مبادلات مختلف است. همچنین مشوقها با ایجاد انگیزه بستر حفاظت مناسب از بلاکچین و اعتبارسنجیها را فراهم میکنند. به این ترتیب میتوان گفت مشوقها نقش مهم و پررنگی در عملکرد منحصربهفرد شبکهی بلاکچین دارند.
زمانی که شرکتکنندگان یک شبکه از قانون آن شبکه پیروی میکنند، باید ارزهای دیجیتالی تحت عنوان پاداش دریافت کنند، درنتیجه نظریه اقتصاد توکنی میگوید که این پلتفرم باید به شکلی پیکربندی و برنامهریزی شود که شرکتکنندگان با افزایش فعالیت خود در شبکه پاداش بیشتری به دست آورند. دقت داشته باشید که اقتصاد توکنی باید ارزش مالی توکنهایی که تحت عنوان پاداش به شرکتکنندگان ارائه میشود را تضمین کند.
انواع توکنهایی که تحت عنوان پاداش به شرکتکنندگان ارائه میشوند نقش مهمی در توکونومیک دارند. هریک از این توکنها ویژگی منحصربهفردی داشته که در راستای تحقق به هدف خاصی مورد استفاده قرار میگیرد. البته دقت داشته باشید که توکنها تنها یک ارز پرداختی نیستند بلکه از آنها استفادههای بسیاری مانند خرید بلیط مسابقات مختلف و... میشود. شایان ذکر است که چگونگی اقتصاد توکنی تا حد بسیاری در گرو توکنهایی است که در قالب ارزهای دیجیتال ارائه میشوند.
اتریوم یک توکن بوده که با ورود به بازار ارزهای دیجیتال انقلاب بزرگی در اقتصاد توکنی رقم زد. دقت داشته باشید که اتریوم اولین پلتفرم بلاکچین است که علاوه بر یک روش پرداخت خدمات غیرمتمرکز بسیاری نیز به کاربران ارائه میدهد. بطورکلی میتوان گفت آیتمها نقش اصلی و مهمی در خدمات غیرمتمرکز ارائه شده توسط اتریوم دارند.
اجزای مدل اقتصادی چیست؟
مدل اقتصادی دارای اجزای بسیاری است که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم.
عرضه کوین/ توکن
اگر در بازار ارزهای دیجیتال فعالیت داشته باشید بدون شک نام عرضه کل و عرضه در گردش را شنیدهاید؛ عرضه کل به معنای کل تعداد توکنهای در گردش علاوه بر توکنهای قفل شده است که توکنهای سوخته از آنها کم شده است.
جالب است بدانید که عرضه کل در ابتدا توسط تیم توسعهدهنده تعیین میشود تا به این ترتیب اهداف اصلی پروژه و مسیر آن مشخص گردد. اگر کمی دقیقتر عرضه کل بپردازیم، دونوع عرضه کل وجوددارد که عبارت است از؛
· عرضه کل ثابت
· عرضه کل متغیر
عرضه کل ثابت
همانطور که گفتیم عرضه کل از پیش توسط توسعهدهندگان تعیین میشود و به هیچوجه قابل تغییر نیست. برای مثال عرضه کل بیت کوین ۲۱ میلیون است و تحت هیچ شرایطی قابل تغییر نیست.
عرضه کل متغیر
عرضه کل متغیر همان مقدار عرضه کل بوده که توسط ویژگیهای هر پروژه تعیین میشود.
1_ مقدار عرضه کل در یک پلتفرم ثابت نبوده و با استخراج ارز دیجیتال افزایش مییابد. برای نمونه اتریوم در هرسال تعداد توکنهای خود را افزایش میدهد. همچنین تعداد برخی توکنها از طریق فارمینگ افزایش مییابد.
2_عرضه کل با توکن سازی کاهش مییابد؛ برای مثال مجموع عرضه اولیه توکن بایننس ۲۰۰ میلیون BNB بود که با گذشت زمان با توکنسوزی به ۱۰۰ میلیون BNB خواهد رسید.
3_عرضه کل دائما در حال تغییر بوده و ثابت نمیماند. دلیل این امر مدل Mint and Burn است. برای مثال عرضه کل انواع استیبل کوینها مانند استیبل کوین الگوریتمی، استیبل کوین متمرکز و... مداوم در حال تغییر است.
عرضه در گردش
عرضه در گردش به معنای کل توکن هایی است که در گردش بازار معامله میشوند.
حداکثر عرضه
حداکثر عرضه به معنای تمام توکنهایی است که در آینده ممکن است وارد بازارهای مالی شوند.
آنالیز عرضه توکن

عرضه توکن امروزه دارای سه معیار مختلف است که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم.
اتریوم
توکن اتریوم حداکثر عرضه ندارد و تنها زمانی تولید و عرضه میشود که افراد برای استفاده از آن درخواست بدهند.
SRM
حداکثر عرضه سرم ۱۰ میلیارد اعلام شده است که تا به امروز تنها ۱۶۱میلیون آن تولید و عرضه شده است. البته لازم به ذکر است که ۵۰ میلیون سرم در بازار در حال گردش است.
NEAR
این توکن پروتکل عرضه بسیار ابتدایی و سادهای دارد. جالب است بدانید که مقدار حداکثر عرضه و عرضه کل این توکن با هم برابر است. پس میتوان گفت تا زمانی که تعداد توکنهای در حال گردش به ۱ میلیارد برسد، عرضه ادامه خواهد داشت.
ارزش بازار و ارزشگذاری رقیقشده
میتوان گفت مارکت کپ به معنای ارزش بازار یک پروژه نسبت به عرضه در گردش توکن همان پروژه است. ارزشگذاری رقیقشده نیز به معنای ارزش کل بازار یک پروژه در مقایسه با عرضه کل توکن همان پروژه است.
همانطور که گفتیم قیمت یک توکن ثابت نیست و تحت عوامل بسیاری تغییر میکند. از مهمترین این عوامل میتوان به عرضه توکن و ارزش بازار اشاره کرد، البته دقت داشته باشید که تاثیر ارزش بازار بر روی قیمت یک توکن نسبت به عرضه توکن بیشتر است.
جالب است بدانید که تعداد توکنهای در گردش از هزاران تا میلیارد توکن متغیر است.
توکن حکمرانی
امروزه بیش از ۱۰۰۰ توکن و کوین مختلف در بازار وجود دارد که برخی از آنها مانند بیت کوین غیرمتمرکز و برخی دیگر متمرکز هستند. بطورکلی توکنهای موجود در بازار به سه دسته تقسیم میشوند که عبارت است از؛
· غیرمتمرکز
· متمرکز
· از متمرکز به غیرمتمرکز
غیرمتمرکز
توکنهایی که توسط جامعه اداره و کنترل میشوند، توکن غیرمتمرکز هستند. دقت داشته باشید که هیچ سازمانی در امور این توکنها دخالت ندارد. اتریوم، بیت کوین و... از مهمترین توکنهای غیرمتمرکز هستند.
متمرکز
توکنهای متمرکز توسط سازمانهای خاصی اداره و کنترل میشوند. دقت داشته باشید که این سازمانها بر ویژگیها و زیرساختهای توکن موردنظر کنترل کامل دارند.
پروژههای استیبل کوین که پشتوانهی کامل دارند و صرافیهای متمرکز مانند هیوبی، FTX و... از مهمترین توکنهای متمرکز هستند.
از متمرکز به غیرمتمرکز
توکنهای متمرکز به غیرمتمرکز توکنهایی هستند که در ابتدا متمرکز بودهاند اما پس از گذشت مدت زمانی در کنترل جامعه قرار گرفتهاند و تبدیل به توکنهای غیرمتمرکز شدهاند.
یکی از مهمترین توکنهای متمرکز به غیرمتمرکز بایننس کوین است؛ این توکن در ابتدا بطور کامل توسط بایننس اداره و کنترل میشد اما پس از راهاندازی زنجیره هوشمند بایننس عملکرد خود را تغییر داد و به کاربران خود حق رأی و مشارکت داد.
تخصیص توکن
تخصیص توکن یکی از پارامترهای مهم است که هر سرمایهگذار باید پیش از سرمایهگذاری بر روی توکن موردنظر آن را بررسی کند. مفهوم تخصیص توکن به معنای چگونگی توزیع توکنها میان سهامداران مختلف است. در ادامه به بررسی چگونگی تخصیص توکن میپردازیم.
تیم
تیم هر توکن از مشارکتکنندگان آن تشکیل شده است. از مشارکتکنندگان میتوان به توسعهدهندگان، بازاریابها و... اشاره کرد.
۲۰درصد از عرضه کل یک توکن به تیم آن اختصاص داده میشود. دقت داشته باشید که اگر این مقدار بسیار کم باشد، تیم هیچ تمایل و علاقهای برای توسعه پروژه نخواهد داشت. همچنین اگر این مقدار بسیار زیاد باشد جامعه تمایلی برای نگهداری توکنها نخواهد داشت. چراکه توکنها توسط فردی دستکاری میشوند و دیگر متمرکز نخواهند بود.
بنیاد ذخیره
هدف از راهاندازی و پایهریزی بنیاد ذخیره توسعه یک پروژه یا محصولات آن در آینده است. امروزه حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد از عرضه کل یک توکن به بنیاد ذخیره اختصاص داده میشود.
استخراج نقدینگی
در ابتدا استخراج نقدینگی در یک پروژه اهمیت چندانی نداشت اما از سپتامبر ۲۰۲۰ که دیفای عملکرد فوقالعادهای از خود نشان داد بخشی از عرضه کل یک توکن به عنوان مشوق به این بخش اختصاص داده میشود.
فروش
Seed/فروش خصوصی/ فروش عمومی
توکنهایی که به این بخش اختصاص داده میشوند در رویدادهای جمعآوری سرمایه نظیر فروش خصوصی، فروش عمومی و فروش Seed مورد استفاده قرار میگیرند.
ایردراپ
پروژهها امروزه تعداد توکن بسیار اندکی در اختیار کاربران قرار میدهند تا به این ترتیب افراد بیشتری را به پروژهی خود جذب کنند.
ایردراپ تا پیش از سال ۲۰۱۹ چندان سخت نبود و تنها با لایککردن، دنبالکردن، ریتوییتکردن در توییتر و... انجام میگرفت اما از سال ۲۰۲۰ ایردراپ کمی سختتر و پیچیدهتر شد. امروزه کاربران جهت ایردراپ باید بطور مستقیم از محصولات یک پروژه و شرکت استفاده کنند یا اینکه به شکلی با آنها در تعامل باشند.
دیگر تخصیصها
تخصیصهای دیگر در گرو نوع هر پروژه است و بستگی به کاربرد آن دارد. البته دقت داشته باشید که این بخش تعداد کمی از عرضه کل هرتوکن را به خود اختصاص میدهد.
انتشار توکن
با انتشار توکن، توکنهای عرضه شده در گردش بازار قرار میگیرند. جالب است بدانید که انتشار توکن نقش مهم و پررنگی در قیمت توکن دارد. همچنین این انتشار انگیزهای در افراد جامعه برای نگهداری توکن ایجاد میکند.
بطورکلی امروزه انتشار توکن به دو شکل انجام میگیرد.

زمانبندی هر پروتکل جهت انتشار توکن مختلف است اما میتوان این زمانبندی را به سه گروه تقسیم کرد.
زمانبندی زیر یک سال
امروزه برخی پروژهها هستند که تمام توکنهای خود را در یک سال یا حتی کمتر از یک سال ارائه میدهند. دقت داشته باشید که این پروژهها ارزش بلندمدت ندارند.
زمانبندی ۳ تا ۵ سال
میتوان گفت زمانبندی ۳ تا۵ سال یک زمانبندی مناسب و ایدهآل برای انتشار ۱۰۰ درصد توکنهای یک پروژه است. چراکه بازار کریپتو امروزه با سرعت بسیاری در حال تغییر و تحول است و پروژههای ناکارآمد خود را بطور کامل حذف میکند.
لازم به ذکر است که در بازهی زمانی ۳ تا ۵ سال تیم توسعهدهنده زمان و انگیزه کافی جهت رشد پروژه خود دارد، همچنین جامعه در این بازهی زمانی برای حمایت مستمر از پروژه تحریک میشود.
زمانبندی بیش از ۱۰سال
تمام پروژهها به جز ارز دیجیتال بیت کوین در زمانبندی بیش از ۱۰ سال انتشار توکن با شکست مواجه خواهند شد. چراکه تیم توسعهدهنده و هولدرها انگیزه لازم در این بازهی زمانی را ندارند.
دقت داشته باشید که در این بازهی زمانی هولدرها باید بیش از ۱۰ سال تورم توکن موردنظر را تحمل کنند، همچنین نمیتوان بطور قطعی گفت که تیم توسعهدهنده در این بازهی زمانی به رشد پروژه کمک خواهد کرد.
خوب است بدانید که در طراحی زمانبندی انتشار یک توکن دو عنصر اصلی و ضروری وجوددارد که عبارت است از؛
· سود هولدرهای توکن
· ارزش توکنها هنگام انتشار
فراموش نکنید اگر در برنامهریزی انتشار توکنها مشکلی به وجود آید و زودتر از زمان مشخص شده، منتشر شوند، بازار آنها با تورم مواجه خواهد شد که به این ترتیب توکن موردنظر ارزش خود را از دست خواهد داد. بدیهی است که در این شرایط هولدرها دیگر هیچ انگیزه و علاقهای جهت ادامه ندارند.
انتشار توکن براساس تقاضا
توسعهدهندگان یک توکن برای آنکه از خطرات احتمالی در امان بمانند آن توکن را مطابق یک استاندارد انعطافپذیر منتشر میکنند. درنتیجه این امر پروژه به سادگی در شرایط مختلف تنظیمات خود را تغییر خواهد داد.
پس میتوان گفت در راهبرد انتشار توکن براساس تقاضا توکن تنها زمانی منتشر میشود که فعالیتهایی در حوزهی وام و قرض وجود داشته باشد.
موارد استفاده از توکنها
موارد استفاده از هر توکن منحصربهفرد بوده و به کاربرد و اهداف راهاندازی آن بستگی دارد. پس میتوان گفت فاکتور مهم و اصلی در موارد استفاده از یک توکن، اقتصاد تومنی است که نحوه استفاده از یک توکن و قیمت آن را مشخص میکند.
بطورکلی موارد استفاده از یک توکن عبارت است از؛
استیککردن
امروزه بسیاری از توکنها بستری برای کاربران فراهم کردهاند که در آن میتوانند با توکن بومی به استیکینگ بپردازند. استیککردن موجب افزایش انگیزه در دارندگان توکن میشود، چراکه آنها با این روش توکنهای بیشتری به دست میآورند.
لازم به ذکر است که استیکینگ تاثیر مستقیمی بر قیمت یک توکن دارد. این کاهش قیمت به این خاطر است که کاربران در استیکینگ باید توکنهای خود را در داخل پروتکل قفل کنند که به این ترتیب تعداد توکنهای درحال گردش بازار کاهش چشمگیری مییابد.
استخراج نقدینگی(فارمینگ)
در استخراج نقدینگی کاربران با ارائه نقدینگی هر پروژه در دیفای توکن بومی آن را به عنوان پاداش دریافت میکنند.
کارمزد تراکنشها
همانطور که میدانید کاربران باید مبلغی به تراکنش خود اضافه کنند تا تراکنش آنها در یک شبکه بررسی و تأیید شود. جالب است بدانید که هر بلاکچین برای پرداخت هزینه تراکنشهای انجام شده یک توکن داشته و تنها از آن پشتیبانی میکند. برای مثال بلاکچین اتریوم از توکن بومی خود یعنی ETH پشتیبانی میکند.
حکمرانی
همانطور که گفتیم توسعهدهندگان یک پروژه میتوانند متمرکز یا غیرمتمرکزبودن آن را انتخاب کنند. امروزه عمده پروژههایی که بر روی دیفای در حال فعالیت هستند از مدل حاکمیت غیرمتمرکز پیروی میکنند به همین جهت دارندگان این توکنها میتوانند در امور هر پروژه مشارکت کنند.
کیسهای مطالعاتی توکونومیک
اقتصاد توکنی یکی از آیتمهای ضروری جهت ارزیابی یک پروژه است، اما علاوه بر این اقتصاد عوامل دیگری نیز بر قیمت یک توکن اثرگذار هستند. در ادامه به بررسی توکونومیک کارآمد و ناکارآمد میپردازیم.
توکونومیک کارآمد Binance Coin(BNB)
منابع توکن BNB کل عرضهی اولیهی این توکن برابر با ۲۰۰ میلیون BNB است. دقت داشته باشید که برنامه انتشار این توکن ۵ ساله است. مکانیسم سوزاندن این توکن کارآمد زمانی انجام میگیرد که عرضه در گردش آن به ۱۰۰ میلیون BNB برسد.
کاربرد توکن BNB
امروزه این توکن کارآمد کاربردهای بسیاری دارد که مهمترین آنها صرافی ارز دیجیتال بایننس و شبکه زنجیره هوشمند بایننس است. پنکیک سواپ CAKE توکن بومی پنکیک سواپ است که در زنجیره هوشمند بایننس یک AMMDEX است.
منابع توکن
یکی از نقاط قوت توکن CAKE این است که این توکن عرضهی نامحدود داشته و عرضه کل ندارد. درحال حاضر هرروز ۵۳۰ هزار از این توکن در بازار به گردش درمیآید. دقت داشته باشید که در هنگام استفاده از هریک از محصولات پنکیک سواپ توکن CAKE سوزانده میشود.
کاربرد توکن CAKE
این توکن به گونهای طراحی و ساخته شده است که تمام قابلیتها و ویژگیهای پنکیک سواپ از آن بهره میگیرند.
معرفی توکونومیکهای ناکارآمد Pangolin(PNG)
PNG توکن بومی بلاکچین Pangolin بوده که تا حدود زیادی به توکن CAKE شباهت دارد. امروزه برخی از کارشنان معتقد هستند که این توکن در طراحی و ساختار خود با مشکلات جدی مواجه است.
جمع بندی
در مطالب فوق به بررسی توکونومیک یا اقتصاد توکنی پرداختیم و کاربردهای آن را بطور کامل بررسی کردیم. امروزه اقتصاد توکنی یکی از عناصر مهم و اثرگذار در امور مهمی مانند تأمین توکن، تخصیص توکن، فروش توکن، انتشار توکن و... است. اما فراموش نکنید علاوه بر اقتصاد توکنی عناصر دیگری مانند کاربرد توکن، هدف بازار و... نیز بر این امور اثرگذار هستند.
اگر در بازار ارزهای دیجیتال فعالیت داشته باشید احتمالا CoinJoin را شنیدهاید. اما به راستی CoinJoin چیست؟ از این پلتفرم چه استفادهای میشود؟ آیندهی این پروژه چگونه است؟ در این مقاله قصد داریم به بررسی مفهوم CoinJoin بپردازیم. پس تا انتها با ما همراه باشید تا پاسخ سوالات ذکر شده را به دست آورید و CoinJoin را به طور کامل بشناسید.

نخستین بار گرگوری مکسول مفهوم CoinJoin را به مردم و سراسر جهان معرفی کرد. با این روش تراکنشهای ارز دیجیتال بصورت کاملا ناشناس انجام میگیرند و هیچکس از آنها باخبر نمیشود. پس میتوان گفت هدف از طراحی و ساخت این روش ناشناس ماندن تراکنشها در شبکهی ارز دیجیتال بیت کوین است.
همانطور که میدانید شفاف بودن تراکنشها یکی از ویژگیهای مهم شبکهی بیت کوین است. تمام تراکنشهای این شبکه بر روی بلاکچین قرار میگیرند و هر فردی میتواند علاوه بر آدرس این تراکنشها مقادیر ارسالی یا دریافتی را نیز مشاهده کند.
با روش CoinJoin دیگر آدرس تراکنشها بر روی بلاکچین ثبت نمیشود و تنها نام مستعار تراکنشها بر روی آنها بافی میماند که در اینصورت میتوان از نامهای مستعار استفاده کرد و ناشناس باقی ماند.
البته امروزه برخی کوینها حریم خصوصی بیشتری دارند، از این کوینها میتوان به زی کش و مونرو اشاره کرد.
دقت داشته باشید که محدودیتهایی که امروزه به دلیل حریم خصوصی بر شبکهی بیت کوین حاکم هستند، تعویضپذیری یا مبادلهی این ارز دیجیتال را بسیار دشوار میکنند. به این معنا که افراد زمانی که قصد معاوضه یک بیت کوین با بیت کوین دیگر را دارند با مشکلاتی مواجه میشوند و این فرایند پیچیدهتر و تقریبا غیرممکن میشود. درست در همین شرایط اصطلاح بیت کوین خوب و بیت کوین بد به وجود میآید. بیت کوین بد همان بیت کوینی است که در امور غیرقانونی مورداستفاده قرار میگیرد، درنتیجه تجار و کسبوکارهای مختلف از پذیرش بیت کوین بد یا بیت کوین غیرقانونی خودداری میکنند.
فراموش نکنید ارز دیجیتال بیت کوینی که در تراکنشها و امور غیرقانونی مورداستفاده قرار میگیرد، بلافاصله از بین میرود و سوخته میشود و دیگر جایی در چرخه نخواهد داشت.
CoinJoin و مدل UTXo آشنایی با چگونگی اجرای تراکنشها در شبکهی بیت کوین میتواند کمک بسیاری در درک مفهوم CoinJoin و چگونگی عملکرد آن داشته باشد.
سیستم حاکم بر تراکنشهای شبکهی بیت کوین سیستم UTXO یا خروجی خرج نشده تراکنش ، می باشد. در این روش نودها یا گرهها تمام خروجیهای تراکنشی قابل خرج بر روی شبکهی بیت کوین را شناسایی میکنند.
بلافاصله پس از اینکه این خروجیها توسط نودها شناسایی میشوند از آنها برای ایجاد تراکنشهای جدید استفاده میشود.
هر تراکنش یک ورودی و یک خروجی دارد که ورودی آن از خروجی تراکنش پیشین مشتق شده است. جالب است بدانید که این خروجی تا زمانی که توسط ورودی بعد خرج شود، همان UTXO نام دارد.
CoinJoin یک پلتفرم بوده که تمام ورودی و خروجیهای تراکنشهایی که بصورت جداگانه انجام شدهاند را ترکیب میکند و یک تراکنش واحد به وجود میآورد.
یکپارچگی این تراکنش واحد آنقدر بالا بوده که حتی دریافت کنندهی وجوه نیز نمیتواند تشخیص دهد که وجوه را از کدام آدرس دریافت کرده است.
به این ترتیب در پلتفرم CoinJoin اینکه دونفر ورودی و خروجیهای خود را با یکدیگر ترکیب کنند، امری کاملا طبیعی و شدنی است. اما اگر تعداد افراد شرکتکننده از دونفر بیشتر شود، حریم خصوصی بهتر و ایمنتری برای کاربران به وجود میآید.
امروزه CoinJoin که نخستین بار توسط مکسول پیشنهاد و معرفی شد به شیوههای مختلف و بسیاری پیادهسازی شده است. اما محبوبترین سیستمی که این پلتفرم در آن پیادهسازی شده، ارز دیجیتال دش است. دش نوآوریهایی در پیشنهاد مکسول ایجاد کرد و سپس آن را اعمال کرد. همچنین دش رویکرد زنجیرهای و پولی را نیز به این پلتفرم اضافه کرد. بطورکلی پلتفرم حاکم بر دش ورودیها را در چند جلسه باهم ترکیب میکند، به این ترتیب احتمال ناشناس ماندن کاربر و تراکنشها افزایش مییابد.
دش چیست؟

دش نوعی ارز دیجیتال بوده که ساختار آن مبتنی بر کدهای پایهی بیت کوین و لایت کوین است. همچنین دش در پلتفرم خود بهبودها و تغییرات بسیاری جای داده است که همین امر آن را از دیگر ارزهای دیجیتال متمایز میسازد.
جالب است بدانید که ارز دیجیتال دش به عنوان یک فورک از بیت کوین و لایت کوین در دنیای ارزهای دیجیتال شروع به کار کرد. ایوان دافیلد، سازندهی ارز دیجیتال دش، هدف خود را از ساخت این رمز ارز در سه کلمه خلاصه میکند که عبارت است از! حریم خصوصی، نظارت و سرعت تراکنش.
لازم به ذکر است که دش امروزه در لیست برترین ارزهای دیجیتال جهان قراردارد و ارزش بسیار بالایی نیز دارد. این ارزش آنقدر بالا بوده که با ده ارز برتر جهان رقابت میکند.
هدف اصلی از طراحی و ساخت ارز دیجیتال دش کارآمدتر شدن پول دیجیتال است. امروزه از ارز دیجیتال بیت کوین برای معاملات آنلاین و انتقالات با ارزش به فراوانی استفاده میشود، اما تایید تراکنشهای بیت کوین کمی زمانبر است و همین امر استفاده از بیت کوین را در فروشگاهها یا دیگر انتقالات که نیاز به تایید فوری دارند، غیرممکن میسازد.
همچنین معاملات بیت کوین کارمزد نسبتا بالایی دارند و برای تراکنشهای کوچک چندان مناسب نیستند، دش در تلاش است که با نوآوری و فناوریهای خود این مشکلات را بطور کامل حل کند.
معماری دولایه دش با مسترنود
اختراع دش نوعی ساختار دولایه بر روی بلاکچین خود بود. لایهی اول این پلتفرم را هر فردی که با لایت کوین، بیت کوین کش، بیت کوین و استانداردهای دیگر الگوریتم اثبات کار آشنا باشد، میتواند درک کند. دردش ماینرها وظیفه دارند که بطور مداوم بلاکهای جدید ایجاد کنند و شبکهی بلاک چین را از حملات مختلف ایمن سازند.
جالب است بدانید که ماینرهای دش در هر استخراج بلاکی، ۴۵ درصد از آن بلاک را به عنوان پاداش دریافت میکنند. این درصد جایزه با شبکهی بیت کوین در تقابل است، چراکه در بیت کوین ماینرها ۱۰۰ درصد جایزه بلاک را دریافت میکنند.
لازم به ذکر است که ۵۵ درصد جایزه و پاداشی که در ماینرهای دش باقی میماند، به جای دیگری اختصاص داده میشود.
دقت داشته باشید که مدت زمانی که طول میکشد تا یک بلاک جدید ساخته شود در شبکهی دش ۲.۵ دقیقه بوده که این زمان ۴ برابر سریعتر از ساخت ایجاد یک بلاک در شبکهی بیت کوین است.
رمزارز دش برای استخراج یک الگوریتم هش اختصاصی به نام X11 تشکیل داده است. لایهی دوم معماری دش مخصوص سرورها بوده و توسط کاربران دارای قدرت پردازشی بیشتر ایجاد میشود. جالب است بدانید که به این افراد دارای قدرت پردازشی بیشتر، مسترنود میگویند.
از وظایف مسترنودها میتوان به تراکنشهای پرداخت آنی، ترکیب سادهتر کوینها و... اشاره کرد. دقت داشته باشید که مسترنودها به ازای چنین خدماتی ۴۵ درصد از جایزهی هر بلاک را دریافت میکنند.
درنهایت دقت داشته باشید که هر فرد میتواند در شبکهی دش یک مسترنود ایجاد کند، اما برای این فرایند باید پیش از هرچیزی اثبات کند که هزار دش دارد.
شایان ذکر است که داشتن هزار رمزارز دش یک اقدام امنیتی بوده که مانع حمله علیه شبکه همتا به همتا میشود. این حملهی همتا به همتا حملهی سیبیل نام دارد.
CoinJoin در هالهای از ابهام!
همانطور که میدانید CoinJoin پدیده و پلتفرمی تازهکار و نوپا است، به همین جهت سوالات و ابهامات بسیاری در رابطه با آن وجوددارد. مکسول در سال ۲۰۱۳ به برخی از این سوالات پاسخهای روشنی داد، در ادامه به بررسی این سوالات و پاسخهای آنها میپردازیم.
در این پلتفرم میتوان از هرگونه سیستم حریم خصوصی تراکنش که میتواند آدرس یک کاربر را پنهان کرده و آن را ناشناس کند، میتوان استفاده کرد و هیچ محدودیتی وجود ندارد. امروزه شبکههای بسیاری برای این پنهان سازی وجود دارند که تور یکی از مهمترین و محبوبترین آنها است. البته لازم به ذکر است که زمانی که صحبت از ناشناس شدن تراکنشها میشود، سرعت آنها کمی کاهش مییابد و نسبت به حالت عادی آهستهتر انجام میگیرد.
دقت داشته باشید که اگر از ابزارهایی مانند تور نیز استفاده نشود، تراکنشها بازهم بصورت ناشناس انجام میگیرند و حریم خصوصی فرد بطور کامل حفظ میشود.
ممکن است که کاربران متوجه شوند که فلان ورودی با فلان خروجی تطابق دارد؟
در ابتداییترین پیادهسازی که در آن کاربران از ابزاری مانند تور استفاده میکنند، ممکن است که بتوانند این ورودیها و خروجیها را تشخیص دهند. اما در پیادهسازی دیگر که کاربران تنها اطلاعات ورودی و خروجی خود را به یک سرور ارسال میکنند، تنها سرور از دیتاها و نقشهی راه اطلاع دارد. اما سرور توانایی دزدیدن کوینها را تحت هیچ شرایطی ندارد.
با گذشت زمان این پلتفرم پیشرفتهای بسیاری کرده و توسعه یافته، به همین خاطر امروزه میتوان روشهایی را یافت که حتی سرپر از نقشهی راه در آنها چیزی نمیداند.
Chaum blind یکی از محبوبترین این روشها است.
آیا نسخه حریم خصوصی کامل اصلا نیاز به سرور دارد؟ اگر سرور متوقف شود، چه اتفاقی میافتد؟
خیر نیازی ندارد. همان حریم خصوصی را میتوان به شیوهای غیرمتمرکز به دست آورد. در این شیوه تمام کاربران میتوانند به عنوان سرورهای Blind_signing عمل کنند، البته این شرایط نیاز به ایجاد پلتفرم چند امضایی دارد. همچنین امروزه ایجاد سیستمهای توزیع شده بسیار سختتر خواهد بود.
من نمیتوانم بطور قطع بگویم که اگر سرور متوقف شود چه اتفاقی خواهد افتاد، چراکه هنوز نمیدانم آیا دلیلی برای به دردسر افتادن یک نسخه کاملا توزیع شده با حریم خصوصی کامل وجوددارد یا خیر. اما تحقیقات نشان میدهند که این اتفاق یک رویداد غیرقابل پیشبینی و متحمل است.
حملات Dos چطور؟ آیا افراد نمیتوانند از امضای یک تراکنش تحت هیچ شرایطی حتی در صورت معتبر بودن آن خودداری کنند؟
امروزه حملهی Dos به دو صورت انجام میگیرد. دقت داشته باشید که افراد میتوانند از امضای یک تراکنش معتبر خودداری کنند و هیچ مشکلی در این رابطه وجود ندارد. همچنین میتوانند ورودی خود را قبل از آنکه تراکنش مشترک به پایان خود برسد، خرج کنند. اما اگر امضاها در بازههای زمانی مختلفی وارد شوند یا اینکه یک تراکنش متناقض در پلتفرم ایجاد شود، همه چیز به هم میریزد. که در این شرایط میتوان عاملهای بد و مزاحم را کنار زد و دوباره امتحان کرد.
توجه داشته باشید که هرگونه امتحان مجددی برای کاربر میتواند توسط یک فرایند خودکار غیرقابل مشاهده شود. به این ترتیب تنها ریسک حملهی Dos بصورت مداوم است. دقت داشته باشید که در حالت متمرکز مقابله با حملهی Dos بسیار آسان بوده و برای این امر تنها کافی است که فردی که به ورودی تأییدیه نداده است را مسدود کنیم. اما در سیستمهای غیرمتمرکز این فرایند کمی دشوارتر است، چراکه هنوز نمیدانیم کدام کاربر نقض قوانین انجام داده است. امروزه معمولا در سیستمهای غیرمتمرکز برای این امر از سیستم اثبات دانش صفر استفاده میشود.
پیشنهاد من این است که تمام پلتفرمها و کاربران خود را با حملات Dos وفق دهند، چراکه نمیتوان یک سیستم امنیتی واحد را از پیش برای تمام کاربران و پلتفرمها فراهم کرد. همچنین بنظر من مسدود سازی ورودی بد بهترین واکنش و حتی واکنش کافی برای این حملات است و حفاظت لازم را به وجود میآورد.
آیا محدودیتی در تعداد طرفین شرکت کننده در یک تراکنش خاص وجود دارد؟
همانطور که میدانید ناشناسی یک تراکنش محدود به تعداد طرفین شرکت کننده در آن است. همچنین در عین حال هر تراکنش با ریسک شکست و انجام مجدد مواجه است، به همین جهت انجام تراکنشهای خیلی بزرگ امری منطقی نیست.
لازم به ذکر است که تراکنشهای این پلتفرم ارزان و مناسب هستند، به همین خاطر هیچ محدودیتی در تعداد تراکنشهای سازمان داده وجود ندارد.
![]()
من به عنوان یک فرد متخصص در کامپیوتر در رابطه با پلتفرم Zerocoin هیجان بسیار زیادی دارم و معتقد هستم که فناوری که در پشت صحنهی این کوین قراردارد، بسیار مهیج و مهم است. اما دقت داشته باشید که Zerocoin امروزه با محدودیتهایی درگیر است. یکی از این محدودیتها این است که این پلتفرم از یک فناوری رمزنگاری استفاده میکند که ممکن است ایمن نباشد. همچنین افراد بسیار کمی از این فناوری اطلاع دارند.
از دیگر معایب Zerocoin این است که این پلتفرم امضاهای بزرگی در خود ایجاد میکند، به همین جهت حافظه بلاکچین این پلتفرم به سرعت در خواهدشد.
لازم به ذکر است که پلتفرم Zerocoin نیاز به تغییر یافت فورک به نسبت پروتکل بیت کوین دارد. این تغییر باید توسط تمام نودهای کامل پذیرفته شود. به این ترتیب اعمال این نسخه بر روی بیت کوین بسیار زمانبر بوده و بدون شک با بحثهایی نیز درگیر است.
بطورکلی تراکنشهای CoinJoin از روز اول معرفی کار خود را شروع کردهاند و تا به امروز نیز در حال کار هستند. این تراکنشها را نمیتوان از تراکنشهای عادی بیت کوین تشخیص داد و آنها را جدا کرد. درنتیجه این امر نمیتوان این تراکنشها را مسدود کرد یا اینکه از انجام آنها ممانعت کرد. بطورکلی کاربران تنها از تراکنشهای CoinJoin استفاده میکنند تا ناشناس بمانند.
CoinWithness به مراتب از Zerocin پیچیدهتر است. این پلتفرم نیز با ضعف و نقصهای بسیاری مواجه بوده که مهمترین آنها عبارت است از؛ هزینه محاسباتی، نیاز به سافت فورک و...
البته لازم به ذکر است که این پروژه مزایایی در زمینهی مقیاسپذیری نیز دارد، اما با این وجود به عنوان یک ابزار حریم خصوصی چندان مفید و کاربردی نیست.
پس میتوان نتیجه گرفت که CoinJoin عالی است! این پروژه در حال حاضر در چه وضعیتی قرار دارد؟
نه اشتباه نکنید، CoinJoin عالی نیست! چراکه این پلتفرم هنوز نرمافزاری برای استفادهی آسان ندارد و همه چیز را در آن باید بصورت دستی انجام داد. ما در این پروژه نیاز به آسان سازی و خودکارکردن تمام امور داریم. تا به امروزه راهحلهای بسیاری برای مشکل دستی بودن اطلاعات این پلتفرم پیشنهاد داده شده است که تیم ما در حال بررسی آنها و جوانب آن است.
همچنین از دیگر مشکلات پروژهی ما این است که تعداد زیادی از کاربران به حریم خصوصی و امنیت خود هیچ توجهی نمیکنند و حتی به فراوانی دیده میشود که کاربران از کیف پولهای آنلاین استفاده میکنند، درنتیجه تعداد کاربران پروژههایی مانند پروژهی ما بسیار کم و محدود است.
مکسول در ادامه افزود که من تا به حال از ظرفیت کدگذاری خودم در شرایطی استفاده کردهام که آن چیز برایم خیلی مهم بوده است. اما اگر روزی به سراغ کارکردن بر روی کیف پولهای ارز دیجیتال و... بروم، حریم خصوصی کوینها را نسبت به امروز بسیار بیشتر خواهم کرد. البته همانطور که میدانید هرزمان که فردی چنین اقداماتی انجام میدهد با تهمتهایی در رابطه با فراهم کردن بستر مناسب برای فعالیت مجرمان مواجه میشود، اما برای من چنین تهمتهایی مهم نیست، چراکه انجام این امر ضروری است.
اگر کمی دقیقتر شویم، مشاهده خواهیم کرد که مجرمان نیاز به پلتفرم CoinJoin ندارند. چراکه آنها توان خرید حریم خصوصی را دارند. همچنین آنها میتوانند از سرویسهای ازکارافتاده استفاده کنند یا اینکه به سراغ پول نقد بروند. دقت داشته باشید که پول نقد برای آنها نوعی حریم خصوصی کارآمد و ارزان فراهم میآورد.
در آخر
در مطالب فوق به بررسی CoinJoin پرداختیم. این روش نوعی پلتفرم بوده که توسط آن تراکنشها بصورت ناشناس انجام میشوند. به این ترتیب حریم خصوصی هر تراکنش بسیار افزایش مییابد و تراکنشها با نام مستعار انجام میگیرند.
همانطور که گفتیم CoinJoin بطورکلی یک پلتفرم است که ورودی و خروجی تراکنشهایی که بصورت جداگانه انجام شدهاند را تلفیق میکند و یک تراکنش واحد تشکیل میدهد.
کیف پول لجر یا Ledger Nano S یکی از امنترین راه برای ذخیره ارز دیجیتال شما است. سرمایهگذاران مبتدی یا گاه به گاه با دانستن اینکه داراییهایشان به صورت آفلاین ایمن است، خیالشان راحت است. اما میتوانند به راحتی به رمزنگاری خود دسترسی داشته باشند یا هنگام استفاده از دستگاه فیزیکی، حسابهای خود را مشاهده کنند.
نکات مثبت و منفی د کیف پول لجر
سرمایهگذاری در ارزهای رمزنگاری شده، امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و دیگر پیشنهادات اولیه سکه (ICO) بسیار پرخطر است. در بازار ارزهای دیجیتال، بیت کوین میتوانند به شدت نوسان داشته باشند. قبل از هرگونه تصمیمگیری مالی با یک متخصص واجد شرایط مشورت کنید. این مقاله توصیهای از طرف Investopedia یا نویسنده برای سرمایهگذاری در ارز دیجیتال نیست و همچنین نمیتوان صحت یا به موقع بودن اطلاعات را تضمین کرد.
کیف پول سخت افزاری نانو اس لجر به کمک یک تراشه و سیستم عامل به روز، سطح امنیت بالایی را ایجاد می کند. این به سرمایهگذاران کنترل کلیدهای خصوصی خود را میدهد و توسط بزرگترین نام در صنعت پشتیبانی میشود.
سرمایهگذاران میتوانند بیش از 1100 ارز دیجیتال و توکن را در کیف پول لجر ذخیره کنند که 23 ارز دیجیتال مستقیماً توسط لجر پشتیبانی میشوند و بقیه توسط برنامههای شخص ثالث نصب شده پشتیبانی میشوند.

کاهش هزینه ها با کیف پول سخت افزاری : این کیف پول نسبت به کیف پولهای دیگر ارزانتر و دارای امنیت بیشتری بوده و فقط باید 59 دلار هزینه کنید.
کلیدهای خصوصی هرگز دستگاه را ترک نمیکنند : برخلاف کیف پولهای داغ از طریق صرافیهای ارزهای دیجیتال، کاربران کیف پول سرد لجر کلیدهای خصوصی خود را نگه میدارند. آنها هرگز از دستگاه حذف نمیشوند یا از طریق وب قابل دسترسی نیستند.
بیش از 1100 سکه و توکن پشتیبانی میکند : سرمایهگذاران میتوانند سکهها و توکنهای محبوب و کمتر شناخته شده را در دستگاه کیف پول لجر ذخیره کنند.
فضای ذخیرهسازی محدود برای برنامههای رمزنگاریشده : اکثر ارزهای دیجیتال به یک برنامه رمزنگاری نیاز دارند و کیف پول سخت افزاری لجر بسته به اندازه، تنها تا شش برنامه را در خود جای میدهد.
صفحه نمایشگر کوچک و غیرلمسی دارد : ارتفاع این دستگاه کمتر از یک اینج و دارای ابعادی مناسب برای خریداران است.دارای دو دکمه فیزیکی به جای صفحه نمایش لمسی است.
به اندازه سایر کیف پولها سازگار با موبایل نیست : کیف پول لجر به بلوتوث مجهز نیست، بنابراین برای اتصال به رایانه یا دستگاه اندرویدی به کابل USB نیاز دارد.
رمزارزهای پشتیبانی شده در کیف پول سخت افزاری لجر
کیف پول لجر از حدود 107 ارز دیجیتال و بیش از 1000 توکن پشتیبانی میکند. اگرچه کاربران نمیتوانند ارزهای فیات را در کیف پول دیجیتال سرد ذخیره کنند، استیبل کوینها پشتیبانی میشوند. سرمایه گذاران از سخت افزار برای ذخیره ارزهای رمزنگاری شده محبوب استفاده میکنند، مانند:
ü پولکادات (DOT)
ü جریان یا شاره حرکت (FLOW)
ü تتر USD (TRC20) (USDT)
ü بیت کوین (BTC)
ü IOTA (MIOTA)
ü کیهان (ATOM)
ü دوج کوین (DOGE)
ü الگوراند (ALGO)
ü پیوند زنجیره ای (LINK)
ü اتریوم (ETH)
ü ریپل (XRP)
ü لایت کوین (LTC)
ü سکه بایننس (BNB)
ü ستاره ای (XLM)
ü کاردانو (ADA)
ü مونرو (XMR)
ü ترون (TRX)
ü خط تیره (DASH)
ü نئو (NEO)
ü سکه USD (USDC)
ü ترکیب (COMP)
ü دای استیبل کوین (DAI)
ü Aave (ERC20) (LEND)

کیف پول سخت افزاری لجر در وب سایت آن 59 دلار است. این شرکت گهگاه ارسال رایگان به ایالات متحده و بسیاری از مکانهای بین المللی ارائه میدهد. در غیر این صورت، هزینه حمل و نقل ممکن است بیش از 19 دلار باشد. کیف پول لجر همچنین با چندین فروشنده شریک میشود و ممکن است دستگاه را در جای دیگری ارزانتر بیابید.
به عنوان مثال، کیف پول سرد لجر در آمازون 59 دلار با تحویل رایگان است، در حالی که قیمت آن در Walmart (از ژانویه 2022) 46.99 دلار است. زمان ارسال بسته به جایی که دستگاه را خریداری میکنید متفاوت است، اما معمولاً در کمتر از دو هفته آن را دریافت خواهید کرد.
داخل جعبه دستگاه لجر به همراه یک کابل micro USB-B قرار دارد. بستهها ممکن است همراه با برگههایی برای نوشتن عبارت بازیابی ۲۴ کلمهای و یک بند گردن باشد. کیف پول سخت افزاری لجر همچنین بستهای از سه دستگاه را برای صرفهجویی تا 21٪ ارائه میدهد.
توجه داشته باشید که برای خرید دستگاهها حتما به فروشندگان تایید شده یا لجر به طور مستقیم مراجعه کنید. یادتان باشد هرگز یک کیف پول دیجیتال سخت افزاری را مستعمل را برای خرید انتخاب نکنید.
امنیت مهمترین دلیل خرید کیف پول لجر است. این شرکت برای امنیت از استانداردهای صنعتی فراتر رفته است، از جمله تراشههای EAL5+ EAL5 Secure Element (SE) دارای تاییدیه استانداردهای مشترک (CC) در دستگاههای نانو و کلیدهای خصوصی شما روی تراشه امن باقی میمانند.
باید بدانید که لجر فقط تولید کننده کیف پول سخت افزاری است که از تراشههای Secure Element و یک سیستم عامل اختصاصی به نام Blockchain Open Ledger Operating System (BOLOS) استفاده میکند.
هر کیف پول دیجیتال سخت افزاری به حداقل کد پین چهار رقمی نیاز دارد و کاربران یک عبارت بازیابی 24 کلمهای دریافت میکنند تا در مکانی امن و آفلاین ذخیره کنند.
در سال 2020، اطلاعات مشتریان این شرکت از طریق پایگاه داده Shopify در دسترس قرار گرفت. این نقض کیف پول های رمزنگاری را در معرض خطر قرار نداد، اما نام، آدرس و شماره تلفن کاربران را عمومی کرد. Ledger بیش از 170 وب سایت فیشینگ را حذف کرده است و به طور منظم با مشتریان در ارتباط با امنیت شخصی ارتباط برقرار می کند.
تفاوت اصلی در امنیت بین لجر و رقبا، مانند Trezor، این است که سیستم عامل Ledger منبع باز نیست، به این معنی که کاربران نمیتوانند به طور مستقل امنیت سیستم عامل را بررسی کنند.
راهاندازی و استفاده از کیف پول سرد لجر نسبتاً ساده است. کاربران باید Ledger Live را در رایانه یا دستگاه تلفن همراه خود دانلود کنند و گزینه تنظیم یک دستگاه جدید را انتخاب کنند. از آنجا، برنامه کاربران را در طول فرآیند، از جمله چک لیست امنیتی هدایت شده، راهنمایی میکند.
پس از راهاندازی، سرمایهگذاران از برنامه Ledger Live برای انجام اکثر اقدامات و تأیید تراکنشها با فشار فیزیکی هر دو دکمه در کیف پول سختافزاری Ledger استفاده میکنند. اگرچه صفحه نمایش کوچک است، اما برای تعامل محدود مورد نیاز به خوبی کار میکند. با این حال، اگر باید عبارت بازیابی 24 کلمهای خود را وارد کنید، پیمایش در الفبا برای یافتن هر حرف میتواند خسته کننده باشد.
همیشه عبارت بازیابی خود را در مکانی امن و آفلاین ذخیره کنید.
برای سرمایهگذاران گاه به گاه با چند سکه، کیف پول لجر برای استفاده آسان و مبتدی است. اما، بسیاری از ارزهای دیجیتال به نرم افزار نیاز دارند، و نانو اس فقط چند برنامه را به طور همزمان نگه میدارد، به این معنی که برای نصب برنامه دیگری باید یک برنامه را حذف کنید. رمزنگاری بر روی آنها ایمن است ولی در حافظه دستگاه باقی می ماند. از طرفی فضای ذخیرهسازی کم بوده و در آینده به مشکل برمیخورید.
کیف پول سرد لجر به طور قاطع رتبههای بالایی را برای رضایت کاربر دریافت میکند. به طور معمول، شکایات ناشی از فقدان بلوتوث یا پروتکلهای امنیتی است. به طور خلاصه، راحتی کمتر هزینهای است که برای امنیت درجه یک پرداخت میشود. برخی دیگر نیز در مورد میزان ذخیرهسازی دستگاه ابراز نگرانی کردند. اما، اندازه و محدودیتها در وبسایت Ledger ذکر شده است و کاربرانی که خواهان فضای ذخیرهسازی بیشتر هستند، ممکن است Nano X دارای بلوتوث را ترجیح دهند.
اگر پس از خرید دستگاه لجر مشکلی داشت، کاربران باید فرم بازگشت آنلاین را ظرف 14 روز پس از دریافت کیف پول سخت افزاری تکمیل کنند. این شرکت یک فرم تماس آنلاین برای ادعاها، یک مرکز کمک قوی، شماره تلفن و آدرس ایمیل ارائه میدهد.

لجر نانو اس در مقابل ایکس
Ledger Nano S و X سطوح امنیتی یکسانی را ارائه میدهند و از ارزهای دیجیتال مشابهی پشتیبانی میکنند. تفاوت اصلی این است که Nano X دارای بلوتوث است، به این معنی که شما میتوانید آن را به اینترنت متصل کنید و از هر جایی با اتصال به اینترنت به ارز دیجیتال خود دسترسی داشته باشید. علاوه بر این، Nano X فضای ذخیرهسازی بسیار بیشتری را فراهم میکند و فضایی برای حداکثر 100 برنامه رمزنگاری در مقایسه با 20 یا کمتر در Nano S دارد.
ویژگی
Ledger Nano X
Ledger Nano S
نوع کیف پول
سخت افزاری
سخت افزاری
ذخیره ارزی
بیش از 1100
بیش از 1100
هزینه خرید
119 دلار
59 دلار
تبادل اطلاعات
بله
بله
اندازه دستگاه
mm x 7.2 mm x 11.75 mm; 18.6
mm x 17.4 mm x 9.1 mm; 16.2
وزن
34 گرم
56.95 گرم;
اپلیکیشن موبایل
اندروید
اندروید و iOS
لجر نانو اس در مقابل ترزور وان
Ledger Nano S و Trezor One هر دو کیفپولهای سختافزاری شناختهشدهای با سطوح امنیتی قوی هستند. در حالی که Nano S شبیه یک فلش مموری ساخته شده از فولاد ضد زنگ و قطعات پلاستیکی است، Trezor One شکل منحصر به فردی دارد و از پلاستیک ساخته شده است. در نگاه اول به نظر میرسد Trezor One از سکه های بیشتری پشتیبانی می کند.
با این حال، با آلتکوینهای محبوب مانند Cardano (ADA)، ریپل (XRP) یا Monero (XMR) کار نمیکند. علاوه بر این، Trezor منبع باز است، که یک امتیاز مثبت است زیرا هر کسی میتواند آن را بررسی کرده و آسیبپذیریها را کشف کند، اما Kraken همچنین میتواند زمانی که با دستگاه فیزیکی به مدت 15 دقیقه تنها باشد، کیف پول دیجیتال سخت افزاری را بشکند.
ویژگی
Trezor One
Ledger Nano S
نوع کیف پول
سخت افزاری
سخت افزاری
ذخیره ارزی
بیش از 1649
بیش از 1100
هزینه خرید
60 دلار
59 دلار
تبادل اطلاعات
بله
بله
اندازه دستگاه
mm x 12 mm x 6 mm; 30
mm x 17.4 mm x 9.1 mm; 16.2
وزن
60 گرم
56.95 گرم;
اپلیکیشن موبایل
اندروید
اندروید و iOS
رای نهایی در مورد کیف پول لجر

Ledger Nano S یک کیف پول سخت افزاری ایمن است که شبیه درایو فلش USB است و یکی از بهترین کیف پولهای بیت کوین است. اگرچه از هزاران ارز دیجیتال پشتیبانی میکند، اما بسیاری از داراییها به کاربران نیاز دارند تا یک برنامه شخص ثالث را دانلود کنند. کیف پول دارای فضای ذخیرهسازی محدودی برای برنامهها است. کیف پول لجر برای مبتدیان یا سرمایهگذاران گاه به گاه کریپتو که میخواهند داراییهای خود را به صورت آفلاین و ایمن ذخیره کنند عالی است. با این حال، معاملهگران فعالی که خواهان دسترسی تلفن همراه به ارز دیجیتال خود هستند، ممکن است دستگاه دارای بلوتوث را ترجیح دهند.
Trezor و Ledger از صرافی های معتبر در بازار بورس و صنعت ارزهای دیجیتال هستند. هر دو کیف پول سخت افزاری امن ارائه میدهند، بیش از 1000 سکه را پشتیبانی میکنند و صرافی های ارز دیجیتال را در خود جای دادهاند. صرافی Trezor بخشی از کیف پول سخت افزاری در بازار است که در سال 2013 با دفتر مرکزی در پراها جمهوری چک ایجاد شد. Ledger در سال 2014 تاسیس شد و دفتر مرکزی آن در پاریس، فرانسه است.
در حالی که طرفداران سرسخت هر دو شرکت وجود دارد، Trezor مدل T 190 دلاری صفحه نمایش لمسی بزرگتری ارائه میدهد که استفاده از آن را آسانتر میکند. با این حال، اتصال بلوتوث یا برنامه تلفن همراه مانند Ledger Nano X را ارائه نمیدهد. علاوه بر این، سیستمهای نانو لجر از یک تعداد ارز مهم مانند Graph Token (GRT) و Uniswap (UNI) حمایت میکند که تریزر از آن خبری نیست.
شرکتها و دستگاهها را بر اساس امنیت و ارزهای پشتیبانی شده بررسی کردیم و در عین حال سهولت استفاده، هزینه، ویژگیها و موارد دیگر را بررسی کردیم.
هک کیف پول لجر در بازار ارز دیجیتال
کیف پول سرد لجر به طور عمومی فاش کرد که اطلاعات مشتریان در جولای 2020 به خطر افتاده است. در آن زمان، شرکت تخمین زد که 9500 مشتری تحت تأثیر این هک قرار گرفتهاند. در ماههای بعد، CoinDesk مجموعهای از تلاشهای فیشینگ قانعکنندهای را که توسط هکرها اجرا شد، از جمله ایمیلهایی که مکاتبات رسمی لجر و پیامهای متنی را تقلید میکردند، ثبت کرد.
سپس، در دسامبر 2020، طبق گزارش CoinDesk، یک تخلیه اطلاعات «1 میلیون آدرس ایمیل و 272000 نام، آدرس پستی و شماره تلفن متعلق به افرادی را که دستگاههای Ledger را سفارش داده بودند، که کلیدهای خصوصی کیف پولهای ارزهای دیجیتال را ذخیره میکنند، فاش کرد». تعداد افراد آسیب دیده بسیار بیشتر از برآورد اولیه 9500 بود.
در روزهای پس از انتشار اطلاعات، یکسری تعویض سیمکارت گزارش شد و برخی از مشتریان شروع به دریافت ایمیلهای اخاذی از جمله تهدید به خشونت کردند.
در مصاحبهای در دسامبر گذشته، مدیر عامل لجر، "پاسکال گوتیه"، به CoinDesk گفت که هک اولیه تا حدی در نتیجه گسترش سریع شرکت بوده است و او و "مت جانسون"، CISO آینده، سیاست داده جدیدی را اعلام خواهند کرد و برنامهای برای رسیدگی بیشتر به این مشکل خواهند داشت.
اکنون، کیف پول لجر اطلاعات جدیدی در مورد این هک منتشر کرده است که نشان میدهد احتمالاً تا حدی به دلیل عوامل سرکش در Shopify، شریک تجارت الکترونیک آن زمان، بوده است.
عوامل سرکش Shopify در ارز دیجیتال و کیف پول سخت افزاری
در 23 دسامبر 2020، Shopify از لجر مطلع شد که «شامل دادههای بازرگان است که در آن اعضای سرکش تیم پشتیبانی آنها سوابق تراکنشهای مشتری، از جمله لجر را به دست آوردهاند. طبق یک پست وبلاگ، نماینده (ها) به طور غیرقانونی سوابق تراکنش مشتری را در آوریل و ژوئن 2020 صادر کردند.
Shopify به شرکت لجر گفت که نقض اطلاعات بخشی از افشای آن در سپتامبر 2020 بود که بیش از 200 تاجر را درگیر کرد. با این حال، تا 21 دسامبر 2020، Shopify "پیدا نکرده بود که لجر نیز در این حمله هدف قرار گرفته است." Shopify به Ledger گفت که به تحقیق ادامه میدهد و این موضوع به مجریان قانون گزارش شده است.
لجر در همکاری با شرکت پزشکی قانونی Orange Cyberdefense، 292000 پرونده داده سرقت شده را بررسی کرد. آنها دریافتند که در حالی که پایگاه داده کاملاً شبیه به اطلاعات شخصی افشا شده در حمله قبلی است، 20000 پرونده مشتری جدید به خطر افتاده است. این شرکت گفت که در 13 ژانویه به مشتریانی که تحت تأثیر قرار گرفته بودند اطلاع داده است.
جمع بندی
ما Ledger Nano S و کیف پول لجر را با بررسی تعداد ارزهای پشتیبانی شده و نرم افزارهای رمزنگاری، هزینه کلی و سهولت استفاده ارزیابی کردیم. علاوه بر این، ما امنیت دستگاههای Ledger و شرکت را بررسی کردیم و به دنبال نگرانیهای بالقوه ایمنی برای کاربرانی بودیم که دستگاه خود را به اشتباه قرار میدهند یا آن را از طریق کابل USB به اینترنت متصل میکنند.
بیت کوین (BTC) پس از سقوط به پایین ترین سطح سه ماهه خود در بازار ارز دیجیتال یعنی 42,333 دلار در 4 دسامبر رسید. ولی دوباره بهبود چشمگیری را تجربه کرد و از آن زمان به 51,000 دلار افزایش یافت.
اصلاح قیمت بیت کوین عمدتاً به دلیل افزایش فعالیت خرید در میان آدرسهایی که کمتر از 1 بیت کوین دارند ظاهر شد. در مقابل، دادههای جمع آوری شده توسط اقتصاد مالی نشان میدهد، که کیف پولهای بیت کوین با موجودی بین 1000 تا 10000 بیت کوین در حمایت از حرکت صعودی عمل نکردهاند.
این خبرنامه متمرکز بر رمزارز پس از ارزیابی تغییر مقادیر بیت کوین خاطر نشان کرد: «بیت کوین هنوز در شرایطی گیر کرده است که آدرسهای کوچک مایل به جمعآوری سیتها، کوچکترین واحد حساب بیتکوین، هستند. در حالی که آدرسهای نهنگهای بازار واقعاً جمع نمیشوند.
اقتصاد مالی همچنین تاکید دارد که وضعیت بیت کوین "ایدهآل نیست" و نشان میدهد که قیمت بیتکوین ممکن است در غیاب خریداران تاثیرگذار کاهش خود را از سر بگیرد. هدف نزولی بیت کوین نزدیک به 42 هزار دلار است
چشم انداز نزولی اقتصاد مالی به نظر میرسد که بیت کوین با تصمیم سیاست فدرال ایالات متحده در روز چهارشنبه برای کاهش 30 میلیارد دلاری خرید اوراق قرضه خود در هر ماه به منظور کاهش کامل آن تا آوریل سال آینده، دست و پنجه نرم میکند.
برنامه محرک ماهانه 120 میلیارد دلاری در رساندن قیمت بیت کوین از کمتر از 4000 دلار در مارس 2020 به 69000 دلار در نوامبر 2021 بسیار مؤثر بود. اکنون که نقدینگی در خطر از بین رفتن است، و در حالی که فدرال برای سه نرخی آماده میشود، وامها گرانتر میشوند. افزایش وامها در سال آینده، اکثری را ترسانده است که این امر به اشتهای سرمایهگذاران برای داراییهای ریسکی مانند بیت کوین آسیب برساند.
قیمت بیت کوین برای مدت کوتاهی به بالای 49,000 دلار رسید پس از اینکه جلسه فدرال FOMC حداقل سه افزایش نرخ بهره و برخی اصلاحات در رویههای فعلی حمایت از بازار ارز دیجیتال را در سال 2022 تایید کرد.
"مایک نووگراتز"، مدیرعامل هلدینگ دیجیتال گلکسی، اعتراف کرد که بیت کوین ممکن است آسیبهایی به بازار ارز دیجیتال برساند، اما پیش بینی میکند که قیمت آن فراتر از حمایت 42000 دلاری سقوط نکند. این میلیاردر ارزهای دیجیتال در مصاحبه ای سه شنبه به تلویزیون بلومبرگ گفت: "42000 دلار در سطح بسیار مهمی است و 40 ها باید پایین بماند. پول زیادی به بازار ارز دیجیتال سرازیر میشود، منطقی نیست که قیمت ارزهای دیجیتال بسیار کمتر از آن باشد.
انباشت بیت کوین در میان خردهفروشیها بیشتر است
در حقیقت، کیف پولهای منحصربهفردی که بیش یا برابر با 1000 بیت کوین دارند در سال 2021 رو به کاهش بودهاند و دادههای Glassnode نشان میدهد که تعداد آنها از 2475 از 9 فوریه به 2147 کاهش یافته است.
در مقابل، تعداد کیف پولهای منحصربهفردی که حداقل 0.01 بیت کوین (حدود 485 دلار با نرخ ارز فعلی) را در خود جای داده بودند، در سال 2021 از 8.46 میلیون به 9.39 میلیون افزایش یافت.
در همین حال، آدرسهایی که حداقل 0.1 بیت کوین (حدود 4855 دلار) دارند از 3.12 میلیون به 3.30 میلیون در همان دوره افزایش یافتند که نشان میدهد «نهنگهای بازار» نقش کلیدی در افزایش قیمت بیتکوین از حدود 30000 دلار به 69000 دلار در سال جاری داشتند. یکی دیگر از شواهدی که نشان میدهد سرمایهگذاران خردهفروشی نسبت به بیتکوین خوشبینانه بودهاند، از آدرسهایی آمده است که حداقل 1 بیت کوین دارند.

با افزایش محبوبیت ارزهای دیجیتال و افزایش علاقه سرمایهگذاران، همه نگاهها به صعود و نزول ارزهای دیجیتال است. ارزهای رمزنگاری شده نوسانات بیشتری نسبت به سهام دارند، اما این لزوما چیز بدی نیست. با توجه به اینکه بازار ارز دیجیتال جدید (کریپتو) است، نوسانات عظیم قیمت به ویژگی این دارایی تبدیل شده است. این نوسان ممکن است برای برخی از سرمایهگذاران خطر ایجاد کند، اما این نباید آنها را از سرمایهگذاری در داراییهای دیجیتال به طور کلی منصرف کند.
راههایی برای دسترسی به فرصتهای سرمایهگذاری پرهیاهو بدون سرمایهگذاری مستقیم در یک سکه یا توکن خاص وجود دارد. راه دیگر برای قرار گرفتن در معرض کریپتو، خرید سهامی است که مستقیماً در داراییهای کریپتو سرمایهگذاری میکنند، از کارآمدتر کردن شبکه فناوری بلاک چین پشتیبانی میکنند یا در برخی ظرفیتها در بازار کریپتو فعالیت میکنند. در اینجا هفت سهام پرطرفدار که در دنیای کریپتو موج میزند را معرفی میکنیم.
با سرد شدن بازار صعودی، فعالیت خرده فروشی رو به کاهش است. اما تعداد دارندگان بزرگ یا "نهنگهای بازار" همچنان در حال افزایش است. به عنوان مثال، در 2 ژوئیه 2021، ظهور 18 نهنگ جدید، با ذخیره جمعی 82760 بیت کوین به ارزش بیش از 3 میلیارد دلار با قیمتهای فعلی، رخ داد.
در حالی که طبقهبندی نهنگهای بازار عمدتاً از اقدامات خودسرانه استفاده میکند، دارندگانی که بیش از 1000 بیت کوین دارند اغلب به عنوان نهنگ بازار در نظر گرفته میشوند. تریدهای انجام گرفته به کمک نهنگهای بازار با داشتن سرمایههای کلان خود به طور طبیعی بر ارزش ارز بیت کوین تأثیرگذار است، اما این نقطه مثبت در بین آلتکوینها به علت اوضاع و شرایط بازار ارز دارای افزایش کمتری نسبت به آنها است.
یک مثال از این زمانی بود که ETH، دومین ارز دیجیتال بزرگ، در کراکن، یک صرافی ارز دیجیتال مستقر در ایالات متحده، در فوریه 2021 بیش از 50 درصد کاهش یافت. نهنگی که داراییهای خود را به مدیر عامل بورس میفروشد.
این واقعیت که بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال انباشته شدهاند به این معنی است که احتمالاً شاهد افزایش تعداد نهنگهای بازار خواهیم بود. با توجه به اینکه چگونه میتوانند بر قیمتها تأثیر بگذارند، درک اینکه چگونه میتوان معاملات آنها را شناسایی کرد، ضروری است.
در این مقاله، فعالیتهای ترید نهنگهای بازار کریپتو را به همراه چند مرحله در مورد نحوه شناسایی معاملات نهنگ بررسی میکنیم تا بتوانید اطلاعات را در استراتژی معاملاتی خود بگنجانید. بیایید با درک اینکه نهنگهای کریپتو چه کسانی هستند، شروع کنیم.

نهنگهای کریپتو موجوداتی هستند که تعداد زیادی سکه از یک ارز دیجیتال خاص را در اختیار دارند. همانطور که قبلاً ذکر شد، هیچ آستانه رسمی برای در نظر گرفتن نهنگ وجود ندارد، اما وقتی صحبت از بیت کوین به میان میآید، 1000 سکه رایجترین رقم مورد استفاده است. برای آلتکوینها، این عدد معمولاً بسیار بیشتر است، زیرا ارزش بازار ارز دیجیتال به طور قابل توجهی کمتر از بیت کوین است. در بخش بعدی، به این میپردازیم که چرا ناظران بازار ممکن است به نهنگها و رفتار ترید آنها علاقمند شوند.
درک و جلوگیری از حرکتهای عمده بازار
برای اهداف این بخش، لازم نیست بدانیم چگونه یک نهنگ سکههای خود را در اختیار گرفت. در عوض، ما بر وجود نهادهایی تمرکز میکنیم که دارایی به اندازه کافی بزرگ هستند که احتمالاً با یک معامله قابل توجه بازار را تحت تأثیر قرار میدهند. حرکات شدید در بازار اغلب به نقدینگی بازار مرتبط است. نهنگها بازار ارز دیجیتال با عرضه گسترده سکههای خود میتوانند به طور موقت نقدینگی را تخلیه کنند و نوسانات بازار را افزایش دهند.
از آنجایی که این معاملهگران اصلی نیز برای افزایش ارزش داراییهای خود معامله میکنند، منصفانه است که فرض کنیم معاملات آنها با هدف حرکت بازارها به روشهایی انجام میشود که به ضرر آن طرف معامله و به نفع سرمایهگذاران کلان است.
یک نهنگ منفرد یا یک گروه، به طور بالقوه میتواند با فروش تعداد قابل توجهی سکه به منظور تحریک فروش گستردهتر در بازار، تصادف را سازماندهی کند، تنها پس از آن وارد شده و سکهها را با قیمتهای ارزانتر بازخرید کند. به طور مشابه، آنها همچنین میتوانند فشار مختصری را ایجاد کنند تا قیمت دارایی افزایش یابد و سرمایهگذاران خرد را جذب کند، که فشار خرید آنها پس از آن افزایش را بیشتر میکند و در نتیجه ارزش دارایی نهنگها بازار را افزایش میدهد.
به عنوان مثال، در 2 آوریل 2019، ارزش بیت کوین تنها در عرض دو ساعت از حدود 4200 دلار به نزدیک به 5000 دلار افزایش یافت. در حالی که در ابتدا به نظر میرسید یک شکست برای نمودار طولانی تثبیت شده باشد، اما به یک سفارش 20000 بیت کوین اشاره کرد که در سه صرافی مختلف اجرا شد. این خرید با موفقیت احساسات بازار را تغییر داد و به عنوان محرک افزایش قیمت ارزهای دیجیتال پیشرو در پایان ژوئن همان سال، بیش از 240 درصد افزایش یافت.
این توانایی چنین دارندگان بزرگی برای تأثیرگذاری بر قیمتها به همین دلیل است که شرکتکنندگان در بازار ارز دیجیتال ممکن است بخواهند فعالیت نهنگهای بازار بیت کوین را پیگیری کنند. با توجه به ماهیت شفاف تراکنشهای مبتنی بر فناوری بلاکچین، نظارت بر نهنگها میتواند سرنخهایی را در مورد حرکتهای احتمالی قبل از وقوع آنها ارائه دهد، و به شرکتکنندگان بازار اجازه میدهد تا پیشگیرانه عمل کنند و پس از وقوع حرکت، خود را به نفع خود قرار دهند.
درک ترکیب و مراحل بازار ارز دیجیتال

بازارها عمدتاً ماهیت چرخهای دارند و در نهایت به سر میبرند. به طور معمول، مراحل سرخوشی به اوج میرسد که ناشی از خردهفروشی است، و رکود طولانی مدت در نهایت منجر به پایین آمدن بازار ارز دیجیتال میشود، که زمانی است که پول هوشمند وارد میشود.
مؤسسات و نهنگهای بازار هنوز هم نیروهای محرکه روندهای بازار هستند. نظارت بر نهنگها به ما این امکان را میدهد که الگوهای معاملاتی آنها را ببینیم و درک درستی از ذخایر آنها داشته باشیم. اگر نهنگهای بازار با افزایش قیمت، داراییهای خود را کاهش دهند، میتوان چنین استنباط کرد که سطح بالای بازار نزدیک است. بهویژه اگر تاجران خردهفروشی در همان زمان داراییهای خود را افزایش دهند.
نمونهای از آن را میتوان در نمودار زیر مشاهده کرد. خط سبز نشاندهنده بخشی از دارندگان خردهفروشی، یعنی تعداد آدرسهایی با موجودی برابر یا بیشتر از 0.01 BTC، خط طلایی نشاندهنده قیمت BTC و خط قرمز بخشی از نهنگها را نشان میدهد. آدرسهایی با موجودی برابر یا بیشتر از 1000 BTC.
تجزیه و تحلیل زنجیرهای بسته به مهارت فنی کاربر میتواند اشکال مختلفی داشته باشد. هر گرهای با یک کپی کامل از یک شبکه بلاک چین میتواند تمام تراکنشهای انجام شده در آن فناوری بلاک چین و همچنین سایر نقاط داده را بررسی کند، که سپس میتوان آنها را پرس و جو کرد و در قالبهای مختلف به نمایش گذاشت. با این حال، ابزارهای موجود، مانند کاوشگرهای شبکه بلاک چین، این فرآیند را بسیار در دسترستر و کاربر پسندتر میکنند.

به عنوان پایگاه داده برای شبکه بلاک چین عمل میکند و میتواند برای بررسی فوری تراکنشها، آدرسهای کیف پول و سوابق تاریخی از ابتدا تا به امروز در بازار ارز دیجیتال مورد استفاده شود. به عنوان نمونه، جستجوگر شبکه بلاک چین برای تکنولوژی شبکه اتریوم (Etherscan) طراحی شده است، این جستجوگر نقطههای اطلاعاتی مانند آدرسهای حساب کاربری کسانی که دارایی بالا در اتریوم دارند، مورد آنالیز قرار میدهند.
آدرسهایی که برچسب نام ندارند و تراکنشهای نسبتاً کمتری دارند، جایی هستند که چیزها جالب میشوند. سپس میتوانید به آدرس کیف پول فردی بروید و مقدار دقیق توکنهایی را که آنها در شبکه اصلی اتریوم دارند، تاریخ آخرین جابهجایی توکنها و غیره را ببینید. اگر حساب کاربری نهنگها خاص مورد بررسی و تحلیل قرا میگیرند. از خصوصیات Etherscan برای تنظیمات هشدارها و آگاهیهای برای دنبال کردن تریدها به آن آدرس و از آن تراکنشها استفاده میشود.
هشدار نهنگهای بازار به معاملهگران ارزهای دیجیتال
هشدار نهنگ، یک حساب توییتر است که تراکنشهای بزرگ را در زنجیرههای بلاک اصلی پست میکند و همچنین آدرسهای کیف پول شناخته شده را برچسبگذاری میکند. این سرویس دارای یک تابع API برای کسانی است که میخواهند جمعآوری دادههای خود را سفارشی کنند. با این حال، پستهای توییتر باید برای نظارت کلی کافی باشد.
پلتفرمهای پولی تجزیه و تحلیل دادههای زنجیرهای
در حالی که گزینههای رایگان بالا سطح مناسبی از اطلاعات را ارائه میکنند، اما از نظر یافتن آدرس نهنگها و ترسیم هر گونه داده جمعآوریشده به کار بیشتری نیاز دارند. با رشد بازار کریپتو در چند سال گذشته، شاهد ظهور پلتفرمهای تحلیلی اختصاصی و پولی بودیم که تمام کارها را برای کاربران خود انجام میدهند و دسترسی به معیارهای پیشرفته و گزینههای فیلترینگ متعددی را فراهم میکنند.
برخی از منابع محبوب تر شامل CryptoQuant و Glassnode هستند که هر دو دارای معیارهای سفارشی هستند. با این حال، هیچ پلتفرمی کاملاً دقیق نیست و مواردی وجود دارد که دادهها به اشتباه به نهادهای خاص نسبت داده میشوند.



